NGƯỜI PHỤ NỮ SAMARIA KHÔNG CÒN TRÁNH NÉ TƯƠNG QUAN GẦN GŨI NỮA

Trong một bài viết gần đây, cha Timothy Radcliffe khuyên các Kitô hữu rao giảng Nước Trời bằng cách vươn tới tình bằng hữu. Cha viết: “Ngày nay, các mối tương quan giữa nam và nữ thường trở nên khó khăn, khó chịu và nặng nề. Các nghiên cứu cho thấy ở Hoa Kỳ, nam giới và nữ giới trở nên sợ sự thân mật. Chúng ta cần rao giảng Nước Trời bằng cách vươn tới tình bằng hữu” (“The Art of Friendship,” The Tablet, 04/02/2023).

Sự gần gũi là tâm điểm bài Tin mừng theo thánh Gioan của Chúa nhật III mùa Chay, trong đó chúng ta nhận ra một cuộc trao đổi nhẹ nhàng giữa Chúa Giêsu và một người Samaria bên giếng nước. Cuộc gặp gỡ ôn hòa giữa một người đàn ông Do Thái và một người phụ nữ Samaria sẽ trở thành tia sáng dẫn đến một sự biến đổi đầy ý nghĩa.

Tuy nhiên, bài Tin mừng hôm nay cũng nhắc nhớ người đọc về sự căng thẳng giữa hai nền văn hóa: “Vì người Do Thái không giao thiệp gì với người Samaria” (Ga 4,9). Những câu đầu của bài Tin mừng cho biết Chúa Giêsu đến Sykar, một thị trấn ở Samaria. Sykar là một thành phố trên đường từ Galilêa lên Giêrusalem. Theo sách Sáng thế, địa điểm này được biết đến với tên gọi là Sikhem, ngày nay nằm ở ngoại ô thành phố Nablus của Palestine ở Bờ Tây. Vào thời Chúa Giêsu, đó là một khu định cư quan trọng của người Samaria. Giữa Samaria và Giuđêa có sự tách biệt cả về mặt địa lý lẫn văn hóa. Các tín hữu Do Thái nhìn nhận núi Sion ở Giêrusalem là nơi thờ phượng đích thực, duy nhất. Trái lại, người Samaria tôn kính núi Garizim, một địa điểm ở phía bắc Giêrusalem và rất gần Sykar. Dù cả hai nhóm đều tuân giữ Luật Môsê, nhưng cách giải thích luật thanh sạch khác nhau đã dẫn đến sự tách biệt nghiêm trọng giữa hai dân tộc này.

Các độc giả  thời xưa hẳn đã nhận thức được hai đặc điểm quan trọng trong bài Tin mừng. Trước hết, họ biết rằng giữa người Do Thái và người Samaria có sự căng thẳng. Thứ nữa, họ nhận ra tầm quan trọng của thời gian và địa điểm trong câu chuyện này. Chúa Giêsu gặp người phụ nữ Samaria vào buổi trưa tại một giếng nước công cộng. Hai người xa lạ bước vào một cuộc đối thoại thân mật giữa thanh thiên bạch nhật khi mà bất kỳ người qua đường nào cũng có thể thấy được họ. Với các độc giả  thời xưa, khung cảnh giếng nước thậm chí còn gợi lên nhiều điều khi liên kết hình ảnh giếng nước với các cuộc gặp gỡ “có hậu”.

Chẳng hạn, trong Cựu ước, các cuộc gặp gỡ bên giếng nước thường dẫn đến hôn nhân. Môsê gặp được bảy cô con gái của thầy tư tế xứ Mađian gần giếng nước của gia đình họ, nơi ông đã bảo vệ họ khỏi những tên chăn chiên lừa đảo (x. Xh 2,17-22). Bảy cô con gái đã giải thích với cha: “anh còn múc nước giùm chúng con và cho chiên uống nữa” (Xh 2,19). Sau đó, Môsê kết hôn với Xíppôra, một trong bảy người phụ nữ mà ông ra tay bảo vệ. Một cuộc gặp gỡ quan trọng khác bên bờ giếng là cuộc gặp gỡ lãng mạn giữa Giacóp và Rakhen (St 29,1-30), khởi đầu cho cuộc tìm kiếm kéo dài mười bốn năm dẫn đến sự ra đời của dân Israel. Đó là những hệ quả từ các cuộc gặp gỡ bên bờ giếng trong Kinh thánh.

Cuộc gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và người phụ nữ Samaria giấu tên bên bờ giếng sẽ được những đọc giả tiên khởi của Gioan lưu ý đến. Họ sẽ nhạy cảm với cách câu chuyện chuyển từ ý tưởng lãng mạn sang ý tưởng thân mật thiêng liêng để làm sáng lên tình bạn giữa Đức Kitô và người phụ nữ. Người phụ nữ trở thành nhà truyền giáo đầu tiên, đã nói với những người khác về Chúa Giêsu: “Mau hãy đến xem một ông đã nói với tôi tất cả những gì tôi đã làm. Phải chăng ông đó là Ðấng Kitô?” (Ga 4,29). Sự thân mật mang tính hỗ tương khi Chúa Giêsu bỏ qua lịch sử hôn nhân của cô và thay vào đó chia sẻ những chân lý vĩnh cửu về đời sống trong Thánh Thần. Cuộc gặp gỡ này đã thay đổi người phụ nữ. Cô ấy đã thành thật chia sẻ câu chuyện này với những người trong thành.

Người phụ nữ Samaria vốn bị gạt ra bên lề xã hội vì ô uế theo Luật, đã trở thành hình mẫu cho mọi Kitô hữu.

CẦU NGUYỆN

* Điều gì đang cản trở chúng ta thể hiện sự gần gũi hơn với những người khác?

* Tình bằng hữu giúp chúng ta rao giảng về Nước Trời như thế nào?

* Hôm nay chúng ta có thể sẻ chia cho ai sự thân mật mà Chúa Kitô đã chia sẻ cho ta?

63.Cầu xin ân huệ từ Thiên Chúa

(Suy niệm của Lm. Joshepus Quang Nguyễn)

Hơn một tháng đã trôi qua kể từ thời điểm tin tức về bệnh dịch Corona được loan đi từ thành phố Vũ Hán. Cả thế giới vẫn còn bàng hoàng, thì đại dịch ập đến một cách nhanh như vũ bão. Mọi người không trở tay phòng vệ kịp thời. Trong chớp mắt, dịch bệnh đã lây lan khắp nơi và đã không còn là chuyện riêng của người dân Vũ Hán. Tổ chức Y Tế Thế Giới đã phải thông báo tình trạng khẩn cấp tình trạng bệnh dịch lang tràn toàn cầu. Virus Corona gây bệnh dịch viêm phổi cấp thì vô hình, nhưng nỗi hoang mang lo sợ đã thành hình trong ánh mắt, trong tâm hồn và trên gương mặt con người. Những xáo trộn đã hiển hiện trong nhịp sinh hoạt tâm lý, thiêng liêng và đời sống xã hội của con người ở rất nhiều thành phố và quốc gia trên khắp thế giới.

Trước tình hình đó, các Đức giám mục nhiều Giáo phận mời gọi anh chị em hãy kiên trì cầu nguyện, tín thác vào Lòng thương xót Chúa, nhất là hy sinh, hãm mình để cầu xin Thiên Chúa, Đấng có quyền năng chữa lành anh chị em bị nhiễm bệnh, ban cho các nhà khoa học sớm tìm ra phương thuốc chữa trị dịch bệnh này, cho các y bác sĩ tận tình chữa trị bệnh nhân, ban bình an và sự an ủi cho các bệnh nhân và thân nhân của họ, nhất là cho nạn dại dịch sớm chất dứt. Rõ ràng, hơn bao giờ hết trong thời gian dịch bệnh đang hoành hành, mọi người chúng ta ai cũng kháo khát được Chúa ban cho mạnh khỏe, gìn giữ khỏi nhiễm bệnh và cho lành bệnh mọi bệnh dịch kể cả thân xác và tâm hồn. Niềm khao khát đó trong lúc này cũng giống như người nữ Samari, chúng ta đang khao khát một Dòng Nước Hằng Sống  mà Chúa Giêsu ban cho bà trong Tin Mừng hôm nay. Nước và Máu cứu độ từ cạnh sườn chảy ra trên cây thập tự.

Nước là ân huệ, là quà tặng, là dấu chỉ của Chúa ban. Thiên Chúa săn sóc dân Ngài qua hình ảnh ban nước cho dân và đàn súc vật của họ. Nước nói lên ý nghĩa biểu chưng cho sự sống, nó còn ám chỉ chúng ta phải hoàn toàn lệ thuộc vào Ngài về vật chất cũng như tinh thần. Không được Ngài liên tục nâng đỡ, dân Chúa sẽ héo khô như cây cỏ thiếu nước dưới ánh nắng mặt trời gay gắt như lưả đốt. Bài đọc 1, sách Xuất hành hôm nay đặt dân Do thái vào giữa hoang địa khô cằn dưới chân núi Horeb. Họ phàn nàn vì thiếu nước. Horeb có nghĩa là "Khô". Xét về phương diện tinh thần thì ở giai đoạn này đúng là họ đang "khát" Thiên Chúa. Họ cần Ngài để đủ can đảm tiến bước vào sa mạc, lang thang suốt 40 năm trong hoang địa.

Cuộc đời của mỗi người chúng ta cũng có những giây phút đầy thử thách bệnh dịch như thế này. Chúng ta bắt buộc phải "ra đi" vào những hành trình dài thăm thẳm về tinh thần cũng như vật chất. Cụ thể cuộc sống đầy lo âu sợ hãi hay khó khăn hàng ngày, chúng ta cần phải thay đổi liên tục để có thể thăng tiến: vừa tìm kiếm cơm áo gạo tiền vừa sợ bệnh dịch lây nhiễm; sợ bệnh dịch nhưng không bỏ tính hư tật xấu ăn chơi đi khắp tới phương thiên hạ; vừa lo sợ dịch bệnh vừa bỏ giữ lễ Chúa Nhật nếu có đi cũng vì bổn phận sợ tội chứ tâm trí và niềm tin sao lãng và lung lây… Dẫu rằng đứng trước muôn vàn khó khăn, bấp bênh và sợ hãi nhưng nhìn lại dân Israel, con đường thoát khỏi nô lệ của họ muôn vàn khó khăn chồng chất nhưng nhờ đức tin vào Thiên Chúa quyền năng, họ vững tin dấn bước, chấp nhận gian nan để vượt qua khó khăn thử thách. Vì vậy, Thánh Phaolô đã nhắc nhớ chúng ta trong bài đọc 2: "Anh em đã được công chính hóa nhờ đức tin". Ðối với người Do thái, đức tin đó là của Abraham. Còn với các tín hữu là của phép rửa tội. Nó là khởi đầu của đời sống mới, không phải do sức riêng mình, mà đến từ Thiên Chúa như Chúa Giêsu tuyên bố trong Phúc Âm hôm nay: "Nếu chị biết nhận ra ân huệ Thiên Chúa ban". Tất cả đều là ân sủng. Chúng ta chẳng thể ép buộc ân sủng xảy đến cho mình, chúng ta cũng chẳng thể sản xuất ra nước trong hoang địa. Nhưng chúng ta cần ân sủng để sống còn. Nước - hình ảnh nhắc nhớ về Thiên Chúa - chúng ta đói khát, nhưng chẳng thể nào tự liệu được cho mình mà chỉ có Thiên Chúa ban cho mà thôi. Như Chúa Giêsu nói: “Ai uống nước Tôi cho, sẽ không bao giờ khát nữa. Và nước Tôi cho sẽ trở thành nơi người ấy một mạch nước vọt lên, đem lại sự sống đời đời".

Nhìn chung quanh thế giới chúng ta đang sống thời bệnh dịch này hầu như thấy lo âu, sợ hãi cho nên trong tình hình này, cơn khát cùng cực về tình người hiệp lòng một ý chống dịch và nhất là khát quyền năng Thiên Chúa xoa dịu cơn đại dịch luôn là cần được thỏa khát mong chờ của từng người. Xin hãy nhớ lại Thiên Chúa của Xuất hành: Bờ biển sậy và vua quan Ai cập sau lưng! Ðột nhiên biển mở ra - Họ băng qua biển khô chân. Họ chết đói khát trong sa mạc - Chúa ban Manna bởi trời và Chúa truyền lệnh cho Môsê dùng gậy đập đá, và nước vọt ra. Chính Thiên Chúa chịu trách nhiệm trên dân Ngài và Ngài đã ra tay cứu dân Ngài trong cơn hoạn nạn.

Hôm nay chúng ta vẫn kêu xin Chúa dủ lòng thương chúng ta như dân tộc Israel xưa. Thánh Phaolô nói rằng chúng ta đã được nên công chính nhờ đức tin. Thì chúng ta tin vào Thiên Chúa và chúng ta cần ân huệ hằng sống của Ngài vì chưng ân huệ của Chúa vượt ngoài khả năng của chúng ta. Thiên Chúa như người cha săn sóc con cái trên mỗi chặng đường khó khăn để chúng ta được giải cứu với điều kiện chúng ta hãy tin tưởng vào quyền năng của Thiên Chúa, hy sinh, hãm mình, sám hối, yêu thương xây đắp tình người và đặc biệt cầu nguyện thật nhiều trong cơn dịch bệnh này. Đúng như Lời Chúa trong bài đọc 2, Thánh Phaolô xác tín: “một khi đã được nên công chính nhờ đức tin, chúng ta được bình an với Thiên Chúa, nhờ Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta. Vì chúng ta tin, nên Đức Giê-su đã mở lối cho chúng ta vào hưởng ân sủng của Thiên Chúa, như chúng ta đang được hiện nay; chúng ta lại còn tự hào về niềm hy vọng được hưởng vinh quang của Thiên Chúa. Nhưng không phải chỉ có thế; chúng ta còn tự hào khi gặp gian truân, vì biết rằng: ai gặp gian truân thì quen chịu đựng; ai quen chịu đựng, thì được kể là người trung kiên; ai được công nhận là trung kiên, thì có quyền trông cậy. Trông cậy như thế, chúng ta sẽ không phải thất vọng, vì Thiên Chúa đã đổ tình yêu của Người vào lòng chúng ta, nhờ Thánh Thần mà Người ban cho chúng ta”.