BƯỚC THEO ÁNH SÁNG

(Suy niệm của ĐTGM. Giuse Vũ Văn Thiên)

Trong những Chúa nhật vừa qua, chúng ta đã dừng lại ở khái niệm “Ánh Sáng”. Khởi đi từ những chứng từ Cựu ước, chúng ta đã chiêm ngắm Ánh Sáng là Đức Giêsu Kitô. Khi tuyên xưng Đức Giêsu là “Ánh Sáng bởi Ánh Sáng, Thiên Chúa thật bởi Thiên Chúa thật”, Giáo Hội muốn khẳng định, Đức Giêsu là Con Thiên Chúa, cùng bản thể với Thiên Chúa Cha và từ nơi Chúa Cha mà đến.

Dưới cái nhìn của tác giả Tin Mừng thánh Matthêu, việc Chúa Giêsu xuất hiện và rao giảng Tin Mừng đã ứng nghiệm lời ngôn sứ Isaia của thời Cựu ước. Qua lời giáo huấn của Chúa Giêsu, “Toàn dân đi trong tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng, những kẻ đang ngồi trong vùng bóng tối của tử thần, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi”. Bài đọc I, trích từ sách ngôn sứ Isaia, là bài đọc mà chúng ta đã nghe trong lễ Đêm Giáng sinh, chính là nguồn mà Thánh Matthêu trích dẫn. Với nét văn chương hùng hồn, trang trọng và gợi hình, đoạn sách thánh này là một trong những áng văn chương tuyệt vời của Cựu ước. Cùng với Thánh Matthêu và cộng đoàn Kitô hữu thời sơ khai, Giáo Hội hôm nay tiếp tục tuyên xưng Đức Giêsu là Ánh Sáng trần gian.

Chúa Giêsu là Ánh Sáng của trí tuệ. Người là sự Khôn ngoan của Chúa Cha. Đức Khôn ngoan đã nhập thể làm người. Người đến trần gian để mở trí cho con người của mọi thời đại, giúp họ nhận biết Chúa là Cha của gia đình nhân loại và nhận biết mọi người cùng là anh chị em với nhau. Lời giảng của Chúa Giêsu về đề tài ánh sáng, được chứng minh bằng phép lạ chữa người mù từ khi mới sinh trong Tin Mừng Thánh Gioan đã khẳng định: Chúa Giêsu khai sáng trí tuệ và nhận thức của con người, giúp họ thoát khỏi sự vô tri, đồng thời nhận ra con đường Chân lý và nhờ đó được ơn Cứu độ.

Chúa Giêsu là Ánh Sáng của Lòng Thương Xót của Chúa Cha. Người là gương mặt thương xót của Chúa Cha. Nơi Người, con người cảm nhận được tình thương của Chúa Cha. Tình thương ấy giúp họ vượt lên những chông gai của cuộc sống, để rồi giữa thế gian đầy cạm bẫy và khó khăn, họ vẫn tin vào lòng thương xót của Chúa, được tiếp thêm nghị lực siêu nhiên và chỗi dậy sau mỗi lần vấp ngã.

Chúa Giêsu là Ánh Sáng của lòng nhân ái. Giáo huấn của Chúa nhằm giúp con người nhận ra mọi người đều là anh chị em với nhau. Không ai là một hòn đảo. Người ta cũng không thể hiện hữu một mình, nhưng hiện hữu với người khác, nhờ người khác và cho người khác. Chỉ khi đó, cuộc sống mới có ý nghĩa. Giới răn quan trọng nhất mà Chúa Giêsu dạy chúng ta, đó là giới răn yêu thương. Nhờ yêu thương mà cuộc đời này trở nên đẹp đẽ, đáng yêu và đáng sống. Đức yêu thương tô điểm cho cuộc đời này và làm cho nó có ý nghĩa. Thánh Phaolô đã khuyên giáo dân Côrinhtô dẹp bỏ những chia rẽ trong nội bộ, kể cả những chia rẽ dựa trên những khái niệm giáo huấn. Quả vậy, vào thời đó, giữa nội bộ cộng đoàn Kitô hữu, có những người nhận mình là môn đệ của Phaolô, người khác lại nói mình thuộc về Kêpha (tức là Phêrô), người khác nữa lại nói mình thuộc Apôlô. Thánh Phaolô đã giải thích để mọi người hiểu: Phaolô, Kêpha hay Apôlô chỉ là những phương tiện để chuyển tải thông điệp Tin Mừng của Chúa. Chính Chúa Giêsu mới là Thày và là Chúa, đồng thời là Đấng đáng cho mọi người tôn thờ.

Thánh Matthêu kể lại việc Chúa Giêsu gọi bốn môn đệ đầu tiên, cũng là hai cặp anh em. Đó là anh em ông Simôn và Anrê; anh em ông Giacôbê và Gioan. Đây là những thành phần trụ cột trong số những ông đồ sau này. Họ là những cộng sự viên của Đức Giêsu. Họ đã trung thành cho đến cùng để phụng sự Thày mình và đã chấp nhận hy sinh mạng sống để làm chứng cho Chúa Giêsu. Theo Thánh Matthêu, hai cặp anh em được kêu gọi đều sẵn sàng và nhiệt tình bước theo Chúa Giêsu. Họ là những người đã bước theo Ánh Sáng và được Ánh Sáng chiếu soi, để rồi đến lượt họ lại trở nên ánh sáng cho trần gian.

Hôm nay cũng là ngày mồng Hai tết Canh Tý, là ngày cầu cho Ông Bà, Cha Mẹ. Yêu mến cha mẹ không chỉ là bổn phận để đền đáp ơn sinh thành, nhưng còn là những nghĩa cử đẹp lòng Chúa, xứng đáng được Ngài ban ơn và cho sống trường thọ trên dương gian. Yêu mến và hiếu thảo với cha mẹ, cũng chính là thi hành Luật Chúa. Cầu nguyện cho cha mẹ chưa đủ, chúng ta còn phải hiếu thảo, yêu mến và tôn trọng vâng lời cha mẹ. Khi cha mẹ tuổi già, con cháu cần phải chăm sóc chu đáo.

Nếu Chúa Giêsu là Ánh Sáng của trí tuệ, tình thương và lòng nhân ái, thì mỗi tín hữu là những người được mời gọi bước theo Ánh Sáng. Hãy đón nhận Ánh Sáng, đồng thời để cho Ánh Sáng chiếu soi, ngõ hầu cuộc đời của mỗi chúng ta trở nên ánh sáng chiếu soi trần gian.

4.Chúa Nhật 3 Thường Niên

(Suy niệm của Ðức cố Giám Mục Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm - Trích dẫn từ tập sách ‘Giải Nghĩa Lời Chúa’)

CHÚA GIÊSU RAO GIẢNG TIN MỪNG NƯỚC TRỜI

Ðức Yêsu Kitô đã được Chúa Cha sai đến để thực hiện sứ mạng của Người Tôi Tớ, như Chúa nhật trước đã nói. Hôm nay ta thấy Người ra đi làm tròn sứ mạng ấy. Người kêu gọi các môn đệ; Người cứu độ mọi người; Người thực hiện các lời Isaia tiên báo. Nhưng chúng ta đã biết hưởng các ơn của Người mang đến chưa? Ðó là những suy nghĩ của chúng ta trong Chúa nhật hôm nay.

A. Sứ Mạng Tiên Báo

Bài Tiên tri Isaia mở đầu bằng một câu đầy phấn khởi, nối dài niềm hân hoan của mùa Giáng sinh. Tác giả viết: cũng như thời đầu làm suy đốn đất Zabulon và Neptali, thì thời sau sẽ làm rạng vinh. Tiên tri loan báo cho chúng ta biết: thời Ðấng Cứu Thế sẽ đổi mới hẳn mặt đất này; trước sự suy đồi, mọi nơi sẽ trở nên rạng vinh. Ông không nói đến những thay đổi vật chất. Ông trực tiếp đi vào cơ sở của hạnh phúc con người: Dân đi trong tối tăm sẽ nhìn thấy một ánh sáng lớn. Thiên hạ sẽ hân hoan như trong mùa gặt hái, như trong buổi thắng trận. Vì mọi ách nô lệ, mọi sức đàn áp sẽ bị đập tan.

Isaia chỉ biết gợi lên như thế. Ông chẳng hiểu rồi Ðấng Cứu Thế sẽ làm thế nào. Ông suy nghĩ: con người hiện nay đang lầm than khổ sở, như tối tăm mặt mũi. Hạnh phúc sẽ đến, khi có một ánh sáng lớn dọi xuống cho họ, để họ biết ngẩng đầu vươn lên khỏi những gì đang đè họ xuống. Ơn cứu độ vì thế là ơn giải thoát, giải thoát con người để họ được tự do, phấn khởi, sáng suốt xây dựng lại cuộc đời, khiến mặt đất trước kia suy đồi, sau này sẽ rạng vinh. Thế nên sứ mạng của Ðấng Cứu Thế trước tiên nhằm con người, đổi mới nội tâm họ, để chính họ sẽ cải tạo vạn vật.

Thánh Matthêô đã hiểu bài Isaia như vậy nên đã đưa lời tiên tri đó vào phần đầu của bài Tin Mừng hôm nay để giới thiệu công việc của Ðức Yêsu Kitô, khi Người xuất hiện ra đi hoạt động. Chúng ta hãy xem Người thực hiện sứ mạng như thế nào.

B. Sứ Mạng Thực Hiện

Thánh Matthêô viết: bấy giờ Chúa Yêsu bỏ thành Nagiarét, đến ở miền Neptali và Zabulon để làm trọn lời tiên tri Isaia. Nghĩa là Người sẽ làm cho mảnh đất suy đốn ấy trở nên rạng vinh.

Chúng ta biết, Thánh Kinh luôn luôn có cái nhìn đạo đức. Khi dùng chữ "suy đốn" nói đến một vùng đất, Thánh Kinh muốn hiểu về phương diện tôn giáo và nhân đức. Mà quả thực, con đường biển bên kia sông Yordan nổi tiếng là "Galilê các dân ngoại", tức là vùng đông dân ngoại và đời sống ở đó phô trương màu sắc dân ngoại hơn ở những nơi khác trong dân Chúa. Ðức Kitô đã đến đó, nơi tiêu biểu cho thế gian còn sống xa Thiên Chúa. Người phải biến nó nên rạng vinh. Mà ở trong Kinh Thánh, một nơi được rạng vinh, một người được rạng vinh, là khi chính ánh sáng của Chúa đến chiếu soi. Ðức Kitô là ánh sáng muôn dân đến đất suy đốn để chiếu soi bằng sự hiện diện của Người.

Nhưng không phải tự nhiên mà người ta có thể nhận ra ánh sáng của Chúa. Như trên đã nói, người ta còn đi trong tăm tối và đang còn tối tăm mặt mũi, Chúa có lên tiếng gọi, người ta mới biết ngẩng mặt lên. Vì thế, Người đã lên tiếng. Người đã kêu gọi: Hãy thống hối tội lỗi vì Nước Trời đã gần đến!

Người tiếp tục đi xa hơn nữa, không những gọi chung mọi người, mà còn gọi riêng một số người. Họ cũng đang cặm cụi với công việc thường ngày. Người muốn nâng họ lên, bỏ nghề chài lưới cá đi chài lưới người. Quả thật, những ai đi theo Người đều đã được thăng tiến, không phải vì đời sống vật chất đã được khá hơn; ngược lại đau khổ sẽ chờ họ; nhưng tâm hồn họ được nâng cao, đời sống họ mang thêm nhiều ý nghĩa; chính họ thấy được hạnh phúc và họ sẽ hiến thân đi chia sẻ Tin Mừng cho mọi người.

Họ theo Người đi khắp xứ Galilê, rao giảng Tin Mừng Nước Trời, chữa lành một số bệnh nhân để làm chứng rồi đây không còn khổ đau trong Dân Chúa nữa, khi mà Tin Mừng cứu độ thật sự đã chiếm hữu toàn vẹn tâm hồn con người, đến nỗi khổ đau chỉ có mặt ở mặt ngoài và rất tạm thời. Mầm mống hạnh phúc đã được cắm sâu trong tâm trí. Với thời gian, đôi tay con người sẽ làm ra một thế giới mới...

Nhiều người có thể hoài nghi, 2,000 năm đã qua mà công cuộc của Chúa Cứu Thế chưa đi đến đâu. Không kể bộ mặt bề ngoài của trái đất nhưng kể cả bộ mặt tinh thần của xã hội loài người: tất cả dường như nói lên điều này, sứ mạng mà Ðức Kitô thực hiện chưa đem lại nhiều kết quả. Chúng ta có nên dốc hết niềm tin vào sứ mạng ấy không?

C. Sứ Mạng Tồn Tại

Gạt bỏ vấn nạn trên thật là vô lý; nhưng đầu hàng nó lại càng không phải. Biết đâu chúng ta chẳng quá bất công? 2,000 năm nay cũng đã thay đổi nhiều lắm chứ! Và nhịp tiến bộ mỗi ngày càng nhanh. Nói rằng sứ điệp của Ðức Kitô, sứ mạng của các môn đệ của Người không có công gì trong việc cải tiến xã hội, không biết có phải là bất công không? Và nhất là trong vấn đề cải tiến con người, ai có thể phủ nhận phần đóng góp của Kitô giáo.

Tuy nhiên chúng ta không nên bàn cãi những chuyện như vậy. Vấn nạn hoài nghi sứ mạng của Ðức Kitô phải chăng không phát xuất từ một não trạng "muốn ăn sẵn", muốn thấy sứ mạng đó đã thực hiện hết rồi, để chúng ta chỉ còn việc thừa hưởng?

Chẳng bao giờ có thể như vậy! Con người được sinh ra để làm chủ và làm chủ tập thể. Thiên Chúa luôn chỉ hứa hạnh phúc cho toàn dân, và hạnh phúc cho mỗi người như là một tham dự. Thế mà bài thư Phaolô hôm nay nói, những người theo Chúa vừa nhận được đức tin, đã mau chia rẽ trầm trọng. Họ không còn thấy tất cả phải ở trong một cơ thể của Ðức Kitô nữa và phải tham gia vào cùng sứ mạng với Người. Họ xé lẻ, đánh mảnh, đề cao ý tưởng này, gièm pha cố gắng kia. Họ đã chia rẽ trong đức tin, thì còn xung khắc nhau biết bao trong đời sống thực tế! Họ mất sự đoàn kết chặt chẽ trong cùng một Thần trí và cùng một tâm tình. Họ quên sứ mạng của Ðức Kitô và không còn nhất trí tiếp nối xây dựng sứ mạng ấy.

Thế thì tình trạng còn suy đốn hiện nay của mặt đất ta đang ở, lỗi tại chính những người con Chúa. Họ phải thống hối trở lại vì Nước Trời đã gần đến. Ðúng hơn, họ phải cải tạo để Nước Trời có thể đến được. Thay vì mỗi người xiêu bạt đi theo các dục vọng riêng của mình như các con chiên lạc, tất cả phải biết nghe tiếng Chúa Chiên, chạy lại với Người, chia sẻ của ăn Người ban phát cho, là sự sống và tình yêu của Người, để ăn vào rồi mọi người sẽ thao thức như Chúa, tiếp tục sứ mạng Người đã khởi sự: cải tạo tâm hồn, thay đổi đời sống, xây dựng cuộc đời tự do hạnh phúc chung cho mọi người.

Ðó chính là việc Người muốn làm mỗi khi hiện diện trong Bí Tích Thánh Thể. Nơi đây Người kêu gọi chúng ta bỏ ý riêng, kết hợp với Người nên một thân thể và thân thể ấy sẽ đem thịt máu xả thân cho mọi người, để ai nấy được hạnh phúc cả hồn lẫn xác. Một viễn tượng như vậy cho ta thấy: sứ mạng đổi mới con người và đời sống, mặc dầu đã được loan báo từ ngàn xưa và đã được Ðức Kitô thực hiện, nhưng còn tồn tại để mọi người chúng ta tham gia. Và như thế cũng chỉ để nâng cao con người và đời sống của mỗi người tham dự.