SỐNG THEO LUẬT CHÚA

1) Con đường sống

Trong bài đọc I, Ben Sira nói đến 2 con đường: con đường được vạch ra bởi các giới răn là con đường sống, con đường nước, con đường sự lành; con đường thứ hai thực ra không phải là đường mà là muốn đi đâu thì đi, không có chỉ dẫn, không có định hướng, không có ngăn cản… đó là con đường lửa, con đường sự dữ, con đường sự chết.

Chỉ cần một thí dụ nhỏ cũng đủ để nhất trí với Ben Sira: lái xe trên xa lộ. Muốn an toàn, hay nói cách khác là muốn sống, người lái xe phải tuân thủ rất nhiều luật: đoạn nào phải chạy với tốc độ nào, chỗ nào được quẹo, chỗ nào phải dừng lại, muốn vượt thì phải làm sao v.v. và v.v.

Người lái xe nào nghĩ rằng tất cả những luật ấy là bó buộc, là bóp chết sự tự do của mình, rồi bất chấp tất cả. Kết quả sẽ thế nào? Người đó chết. Chẳng những thế, có thể làm cho nhiều người khác chết theo.

Đi trên một đoạn đường xa lộ mà đã thế. Huống chi trọn cuộc hành trình của đường đời.

2. Luật là luật!

Nhiều người nói “luật là luật”. Những người này bám sát mặt chữ của các khoản luật và buộc người ta tuân thủ một cách nô lệ từng chữ ấy. Lúc đó, luật trở thành chủ, và con người trở thành nô lệ. Cuộc sống quá nặng nề, không chịu nổi. Luật của pharisêu là như thế đó. Ngày sabát, nếu có người bệnh cũng không được chữa, bởi vì “luật” cấm không được làm việc gì trong ngày đó.

Nếu chú ý đọc hết bài giảng trên núi rất dài của Đức Giêsu (từ đầu chương 5 đến hết chương 7 Tin Mừng Mátthêu), chúng ta sẽ ngạc nhiên là tuy Ngài nói đến luật cũ và luật mới, nhưng Ngài chỉ giải thích những khoản luật cũ chứ không đưa thêm khoản luật nào “mới” của Ngài cả. Đức Giêsu không thêm luật, nhưng Ngài chỉ cho thấy tinh thần của luật. Vì thế ta có thể nói: luật của Chúa Giêsu không phải là luật, mà là tinh thần. Tinh thần là sự sống của luật. Đã có quá nhiều khoản luật, chỉ thiếu tinh thần và sự sống thôi.

Sau này, trong một cuộc đối thoại với một luật sĩ, Đức Giêsu có nói tới hai khoản “luật” quan trọng nhất là mến Chúa và yêu người. Nhưng thực ra hai khoản đó cũng đã có sẵn trong bộ luật cũ Cựu Ước. Khoản luật thì vẫn cũ, cái mới là tinh thần: tinh thần “yêu” và tinh thần “mến”.

Tín hữu chúng ta đang cố gắng tuân giữ rất nhiều luật: Luật Chúa và luật Giáo Hội. Nhưng hãy lưu ý kỹ điều này: nếu chỉ giữ “luật” mà không giữ đúng “tinh thần” của luật thì ta sẽ thành nô lệ, sẽ thành pharisêu.

3. Luật gia đình: Cha con, anh em

Tinh thần bao trùm tất cả mọi khoản luật là tinh thần gia đình: đối xử với Thiên Chúa bằng tình hiếu thảo cha con và đối xử với người khác bằng tình huynh đệ anh em.

Đọc lại Bài giảng trên núi rất dài từ chương 5 đến hết chương 7 Tin Mừng Mt, ta thấy mỗi lần nói đến Thiên Chúa thì Đức Giêsu đều nhắc ta nhớ Ngài là Cha, và mỗi lần nói đến người khác thì Đức Giêsu cũng nhắc ta nhớ họ là anh em của ta.

- Thí dụ như về luật đối xử với người khác (Mt 5,21-26): “Ai giận anh em mình… Ai mắng anh em mình… Ai chửi anh em mình… Khi con sắp dâng lễ vật trước bàn thờ mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với con…”

- Thí dụ về những việc đạo đức (Mt 6,1-18): “Khi bố thí thì đừng có khua chiêng đánh trống… Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh… Khi cầu nguyện… Hãy cầu nguyện với Cha của anh, Đấng thấu suốt những điều kín đáo… Còn khi ăn chay… Cha của anh Đấng thấu suốt những gì kín đáo…”

Thánh Kinh thường gọi Luật là “ách” và “gánh”. Nhưng luật của Chúa Giêsu là luật gia đình. Luật gia đình tuy cũng là “ách” và “gánh” nhưng rất nhẹ nhàng, êm ái: “Ach Ta êm ái, gánh ta nhẹ nhàng”.

4. “Đừng nổi giận với anh em mình”

Đức Giêsu không bảo “Đừng nổi giận”, mà bảo “Đừng nổi giận với anh em mình”. Nhận xét này có nhiều ý nghĩa.

Xét về mặt tâm lý, giận là một trong “thất tình”, nghĩa là một trong 7 thứ tình cảm tự nhiên mà người lành mạnh nào cũng có. Nếu ta biết yêu ta và tự trọng ta thì khi ai đó đối xử bất công với ta thì tự nhiên ta nổi giận. Khoa tâm bệnh học còn cho biết rằng cứ đè nén cơn giận mãi còn có thể gây hại cho tâm thần và cả sức khoẻ nữa. Tự nó, tình cảm giận không có gì xấu. Chính Đức Giêsu cũng từng nổi giận khi thấy người ta buôn bán trong sân Đền thờ Giêrusalem.

Chỉ xấu khi “nổi giận với anh em mình”, nghĩa là vì giận quá mà không còn coi người anh em mình như anh em nữa, trái lại coi họ là người dưng, thậm chí là kẻ thù. Nói tóm lại là giận đến nỗi mất tình huynh đệ. Trong trường hợp này “giận” đồng nghĩa với “giết”: không phải giết chết một mạng sống mà giết chết một mối tình, vì người trước đây là anh em nay không còn là anh em nữa.

5. Chuyện minh họa

a/ Giận dữ

Khi R. Weaver còn làm công nhân hầm mỏ, có lần anh vô tình chọc giận một công nhân khác. Anh này gầm lên:

- Chắc tao phải cho mày mấy bạt tai quá!

- Nếu anh thấy cần thì cứ làm đi.

Người ấy tát Weaver một cái. Anh đưa má kia, tát nữa. Tất cả là 5 lần. Đến lần thứ 6, người kia hậm hực bỏ đi. Weaver còn nói theo: “Chúa tha thứ cho anh. Tôi cũng thế. Xin Chúa cứu anh.”

Sáng hôm sau khi xuống mỏ, người đầu tiên mà Weaver gặp là người tát mình. Anh mỉm cười lại gần. Người ấy chợt bật khóc: “Ôi anh Richard. anh thực sự tha thứ cho tôi chứ?”

Cả hai ôm chầm lấy nhau. Rồi người ấy nhập đạo.

b/ Tha thứ

Dick và Dorothy là hai chú bé luôn bị một chú nọ to con bắt nạt. Hai chú tức mà không làm gì được. Ngày nọ, hai chú đọc đoạn Tin Mừng kể chuyện Phêrô hỏi Chúa: “Khi anh em xúc phạm đến con, thì con phải tha bao nhiêu lần? Có phải 7 lần không?”- “... Không phải 7 lần, mà là 70 lần 7.” Dick làm tính nhẩm: “Vậy là Chúa bảo tha 490 lần.” Hai đứa thinh lặng một lúc, rồi Dorothy nói: “Ta hãy mua một cuốn vở, mỗi khi tha cho hắn, mình ghi vào.” Và Dick reo lên: “Sau lần thứ 490, tụi mình sẽ cho hắn biết tay!”

50.Chúa Nhật 6 Thường Niên

(Suy niệm của Lm. Ga. Phan Tiến Dũng)

Trong một lớp giáo lý dự tòng-hôn nhân, có một bạn thắc mắc và xin Cha giải đáp. “Thưa Cha, tại sao nhà thờ và gia đình bạn gái con, bắt con phải theo đạo. Con thấy đạo sao mà khó quá, đi theo đạo, bắt phải học kinh, cầu nguyện, phải đi lễ nhà thờ, rồi còn phải xưng tội nữa… con thấy, mình cứ ăn ngay ở lành là tốt rồi, theo đạo làm chi cho rắc rối?” Thưa ACE trước sự thắc mắc của một người bạn trẻ như vậy, không biết, ACE sẽ trả lời cho người bạn trẻ đó như thế nào, hay tệ hại hơn, là nhiều người trong chúng ta cũng đang có những suy nghĩ hay những cung cách ứng xử tiêu cực như người bạn này? Khi dạy giáo lý, tôi thường chia sẻ với các bạn như thế này: “Thực ra nhà thờ cũng như không ai có quyền để ra điều kiện bắt ép anh chị phải học đạo, theo đạo để kết hôn với người công giáo cả, vì Giáo hội cho phép kết hôn khác đạo. Tuy nhiên, để kết hôn với một người công giáo, anh chị cần phải biết đạo mà người ta theo là gì, niềm tin cũng như cách thực hành đạo của họ ra sao, để mình biết tôn trọng cũng như giúp cho người bạn đời của mình và con cái mình sau này sống đạo, tuân giữ, thực hành đạo và sống hạnh phúc”. Thật vậy, theo đạo, sống đạo và thực hành đạo chính là sự khôn ngoan để có bình an, niềm vui và hạnh phúc trong cuộc sống.

Bài đọc một trong sách Ðức Huấn ca (Sir 15,16-21) mời gọi chúng ta gẫm suy về cách sống khôn ngoan của những con người tốt lành, người luôn sống làm đẹp lòng Chúa qua việc trung thành tuân giữ những giới răn cùng huấn lệnh của Chúa ban cho. Như vậy, chúng ta sẽ tự hỏi: Chúa có khắt khe, hay đòi hỏi con người chúng ta quá mức hay không? Thưa không, vì như Lời Chúa dạy: “Thiên Chúa đầy khôn ngoan, hùng dũng và toàn năng. Người luôn luôn nhìn thấy mọi loài. Chúa nhìn đến những kẻ kính sợ Người, và thấu suốt mọi hành động của con người. Người không truyền dạy cho một ai làm điều gian ác, và không cho phép một ai phạm tội”. Như vậy, sự bảo đảm cách chắc chắn cho những ai sống và hành động theo như thánh ý cùng huấn lệnh Chúa sẽ được Ngài ban cho được muôn vàn phúc lộc và được thỏa chí toại lòng.

Thánh vịnh 118 trong đáp ca hôm nay như lời khẳng định chắc chắn mà Chúa hứa ban cho những ai tuân giữ và thực hành lề luật của Chúa: “Phước đức những ai tiến thân trong luật pháp của Chúa”. Vậy thì liệu rằng, chúng ta có muốn đón nhận được những ơn chúc phúc mà Chúa ban cho hay không?

Bài đọc hai trong thư Thánh Phaolô Tông đồ gởi tín hữu Corintô (1Cor 2,6-10) mời gọi chúng ta hãy khiêm tốn để gẫm suy và nhìn lại cung cách, thái độ sống của chúng ta trước ơn thánh lề luật của Thiên Chúa. Con người thường tự kiêu, tự mãn khi cho rằng, cách thức hay đường lối của mình là hay, là tốt và ngay cả hay hơn, tốt hơn cả Thiên Chúa. Và kết quả mà lịch sử của con người qua bao thế hệ đã minh chứng cho biết, bao lâu con người cậy dựa vào sự khôn ngoan của người đời, hay của thế gian thì: “Hạng người này đã tự bị dồn mình vào chỗ hư vong”. Thật vậy, trong xã hội loài người, có lúc người ta muốn loại Thiên Chúa ra khỏi cuộc sống con người, họ muốn tự làm chủ mình và làm chủ cả Thiên Chúa. Khi con người có tiến bộ hơn, văn minh hơn, thì họ lại kiêu ngạo đến mức như thế này: “Chúng tôi, những nông dân, từ nay có thể thay trời làm mưa”. Và rồi hậu quả là, bao tang thương đã xảy ra do bởi con người đã phá hoại môi trường dẫn đến thiên tai như hạn hán, mưa bão, lũ lụt… cũng thật may mắn, trong lúc tang thương con người vẫn còn biết chạy đến với Thiên Chúa, với Ông Trời để cầu cứu: “Lạy Trời mưa xống, lấy nước tôi uống, lấy ruộng tôi cày…” Vì bản chất của con người chính là phải trông cậy, tín thác vào ơn ban của Thiên Chúa. Vậy, thật hạnh phúc cho ai khi chọn Chúa và có Chúa làm gia nghiệp.

Tin mừng hôm nay (Mt 5, 17-37) chính Chúa Giêsu đã dạy và nêu gương cho chúng ta cách sống khôn ngoan qua việc tuân giữ giới răn cùng huấn lệnh Chúa truyền. Cung cách, thái độ sống đó chính là hành động tự hiến, yêu thương và tha thứ. Thật vậy, nhờ tin vào Chúa cùng với ơn thánh Chúa, nhờ khiêm tốn tín thác vào Chúa qua việc thi hành lề luật Chúa, cho dù là những điều nhỏ nhất hay cơ bản nhất… thì con người được Chúa chúc phúc không những cho được trở nên người sống hạnh phúc mà còn trở nên chứng tá, trở nên mẫu gương làm lan tỏa ơn thánh Chúa cho tha nhân. “Ai giữ và dạy người ta giữ những điều đó, sẽ được kể là người cao cả trong Nước Trời”. Thế nên, chúng ta phải cảm tạ Chúa vì Chúa đã ban cho chúng ta lề luật thánh, bao lâu chúng ta biết vâng theo để thực thi, thì sẽ trở nên người được Chúa chúc phúc.

Lạy Chúa, xin ban thêm lòng tin và lòng mến Chúa cho chúng con để chúng con biết can đảm, khiêm tốn mà chọn Chúa, chọn để làm theo thánh chỉ cùng huấn lệnh Chúa trong mọi ngày sống. Amen.