ĐỨC KITÔ NGÀI LÀ AI?

Có lẽ danh từ Kitô đã trở nên quá quen thuộc, cho nên nhiều người tín hữu đã quên mất đi ý nghĩa của danh xưng này. Kitô, chữ Việt Nam hay kristós trong tiếng cổ Hy Lạp, hay mýh, mêsia, trong tiếng cổ Do Thái có nghĩa Đấng [được] Xức Dầu. Vua Saolê và vua Đavít, hai vị vua đầu tiên của dòng lịch sử ơn cứu độ cũng có thể được gọi là kitô và mêsia, bởi họ đã từng được Thiên Chúa xức dầu qua bàn tay của ngôn sứ Samuel (1Samuel 9,26-27; 10,1; 16,12-13). Cho nên, khi tuyên xưng Đức Giêsu là Đức Kitô hay Đấng Mêsia, người tín hữu đang tuyên xưng tôi tin Đức Giêsu chính là Vua [được Xức Dầu]. Bàn về danh từ thần học Kitô, câu hỏi được đặt ra trong bài tiểu luận này, "Đức Kitô, Ngài là ai?"

Do Thái vào thế kỷ thứ nhất trước Công Nguyên nằm dưới ách thống trị của đế quốc La Mã. Sống trong tình trạng nô lệ, bị kìm kẹp bởi người ngoại bang, dân Do Thái cầu nguyện và chờ đợi Giavê Thiên Chúa sẽ can thiệp, gửi tới Đấng Thiên Sai, hay Đấng Kitô, hay Đấng Mêsia. Đấng Thiên Sai sẽ lãnh đạo dân chúng đánh đuổi người La Mã ra khỏi đất của sữa và mật ong - tương tự như thời Cựu Ước, Giavê Thiên Chúa đã xức dầu phong vương cho Vua Saolê và Vua Đavít, cả hai đã đánh đuổi người Philistine ra khỏi đất hứa. Sau đó cả hai đã thống nhất, xây dựng Do Thái, biến vùng Đất Hứa trở thành cường quốc trong vùng Trung Đông vào thế kỷ thứ 10 và thứ 9 trước Công Nguyên.

Vào một ngày kia, trong vùng đất dân ngoại, kế cận thành Cêsarê Phêlípphê, nằm phía đông bắc của Galilê, Đức Giêsu hỏi các môn đệ một câu hỏi bất ngờ,

- Người ta nói Thầy là ai?

Các môn đệ tranh nhau nhắc lại tên của những vị ngôn sứ trong thời Cựu Ước,

- Người ta nói Thầy là Êlia.

- Có người nói Thầy là tiên tri Giêrêmia,

- Có người nói Thầy là Gioan Tẩy Giả.

Sau khi lắng nghe các môn đệ tranh nhau tường thuật lại những điều người dân đương thời đồn đại về căn tính của mình, Đức Giêsu một lần nữa lại cất tiếng hỏi,

- Vậy [riêng các con], các con nghĩ Thầy là ai?

Phêrô khẳng khái trả lời,

- Thầy là Đức Kitô (Lc 9,20), Con Thiên Chúa hằng sống (Mt 16,13-20).

Qua câu nói này, Phêrô tuyên xưng hai điều,

(1). Ông tin rằng Đức Giêsu chính là Đấng Xức Dầu bởi Thiên Chúa, và nhiệm vụ của Ngài là lãnh đạo dân Do Thái, đánh đuổi người La Mã, giải cứu dân chúng thoát khỏi ách thống trị của ngoại bang;

(2). Điều này khá mới lạ, Phêrô tin rằng Đức Giêsu chính là Con của Thiên Chúa.

Không giống như các dân tộc lân bang thờ phượng đa thần, người Do Thái chỉ thờ phượng một Giavê Thiên Chúa là Thiên Chúa duy nhất, “Hỡi Israel, Giavê là Thiên Chúa của chúng ta, Thiên Chúa duy nhất” (Đệ Nhị Luật 6,4). Nhưng từ cửa miệng của Phêrô, một tư tưởng thần học mới đã hé nụ, đó là, Đức Giêsu Kitô chính là Con Thiên Chúa.

Phêrô là một trong những Kitô hữu đầu tiên, theo như thánh Matthêu, đã tuyên xưng mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa, đó là, Giavê Thiên Chúa có ba bản thể (essence): Ngôi Cha, Ngôi Con và Ngôi Thánh Linh. Tín điều này loài người không bao giờ hiểu được, nên được gọi là một Mầu Nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa. Cho nên, sau lời tuyên xưng của Phêrô, Đức Giêsu đã cất tiếng khen ngợi người thủ lãnh của nhóm Mười Hai là ông đã được Thiên Chúa chúc lành, bởi chính Thiên Chúa đã mạc khải cho Phêrô biết mầu nhiệm của tín điều Thiên Chúa Ba Ngôi. Sau đó, Đức Giêsu đổi tên Simon sang Phêrô, Kêphas, nghĩa là đá. Bắt đầu từ giây phút đó, Phêrô trở thành nền đá vững chắc trường tồn của Giáo Hội Kitô. Sau cùng, người ngư phủ Biển Hồ cũng được trao ban chìa khóa Nước Trời. Điều gì Phêrô cầm buộc, trên trời cũng sẽ cầm buộc. Điều gì Phêrô tháo cởi, trên trời cũng sẽ tháo cởi (Mt 16,19). [Thánh Phêrô được minh họa trong tay đang cầm hai chìa khóa. Một vài người thắc mắc là tại sao Phêrô lại cầm tới hai chiếc chìa khóa trong tay? Nguyên văn trong bản tiếng Koiné, thánh sử Mátthêu sử dụng chữ klêdas, có nghĩa là những chiếc chìa khóa. Như vậy, vào ngày hôm đó, Đức Kitô đã trao cho Phêrô không phải chỉ là một chiếc chìa khóa. Bao nhiêu chìa khóa? Rất tiếc, thánh Mátthêu không nhắc đến. Nhưng, có lẽ, dựa vào chi tiết của câu nói tiếp theo sau đó, “... dưới đất con cầm buộc điều gì, trên Trời cũng sẽ cầm buộc, dưới đất con tháo cởi điều gì, trên Trời cũng sẽ tháo cởi... (Mt 16,19), người họa sĩ vẽ hình Phêrô nghĩ rằng Đức Kitô đã trao cho vị Giáo Hoàng tiên khởi hai chiếc chìa khóa, một chiếc chìa khóa để cầm buộc, một chiếc chìa khóa để tháo cởi.]

Một vị tu sĩ kể lại, ngày kia trong khi đang dạo chơi trên những con đường tấp nập người của kinh thành Nữu Ước, ông gặp người bạn cố tri từ hồi bên Việt Nam. Sau một vài câu chuyện hàn huyên tâm sự, người bạn nhìn vị tu sĩ e dè hỏi,

- Ông vẫn tin vào Thượng Đế?

Vị tu sĩ đáp,

- Vâng, tôi vẫn tin vào Thiên Chúa.

Tới phiên vị tu sĩ, ông hỏi lại người bạn,

- Còn ông thì sao, ông tin vào ai?

Người bạn móc ví, lôi ra tờ giấy 20$ đô la xanh lè, cười đáp,

- Tôi, tôi tin vào tấm hình này...

Suy Niệm

Ngày xưa, Đức Giêsu đã hỏi các người thân của mình, “Các con nghĩ Thầy là ai?”. Câu hỏi đó, ngày hôm nay, Chúa không hỏi các môn đệ của Ngài nữa, nhưng Ngài đang hỏi chúng ta,

- Con nghĩ Thầy là ai?

Sống trong một xã hội, tiền bạc là trên hết, có tiền mới có nhà, có bồ, có xe hơi BMW, Mercedez, có, gần như rất nhiều, chúng ta rất dễ dàng quên đi sự hiện hữu của Thiên Chúa. Bởi thế, trước câu hỏi, “Con nghĩ Thầy là ai?”, có thể tôi bắt đầu gãi đầu, xoa trán, lúng túng tìm kiếm câu trả lời,

- Hình như… Hình như Thầy không còn là nơi con ẩn náu! Hình như Thầy không còn phải là Đấng con kiếm tìm. Hình như Thầy không phải là Thiên Chúa của con nữa, nhưng là tiền, như người bạn của vị tu sĩ trong câu chuyện đã từng khẳng định. Ngày hôm nay, trong một cuộc sống ngập tràn những tiện nghi vật chất, Laptop mỏng dính, iPod nhẹ tênh, hình như con không còn cảm thấy nhu cầu cần phải có sự hiện hữu của Thầy trong đời sống nữa. Trong một cuộc sống siêu hành tinh, siêu liên mạng, siêu điện tử, và siêu xa lộ, Thầy, Đức Kitô Con Thiên Chúa hằng sống đã được con hạ bệ.

Lời Nguyện

Lạy Chúa, một lần nữa, con lại xin lỗi Chúa bởi con đang lúng túng với chính con khi Chúa đang hỏi, “Con nghĩ Thầy là ai?” Xin ban lại cho con một quả tim trong sạch. Xin ban lại cho con một niềm tin quyết liệt để con không còn phải lúng túng với niềm tin, với chính con trong ngày hôm nay, ngày mai và vào ngày cuối đời khi con đang đứng trước mặt Chúa.

21.Ơn Chúa vượt trên sự yếu hèn con người--Lm. Xuân Hy Vọng

Kính thưa quý cộng đoàn Phụng vụ! Từ lúc Thánh lễ chung cử hành trở lại, nhiều người rất vui vì được tham dự trực tiếp dù phải tuân thủ các quy định phòng bệnh dịch cô-vi; và cũng không ít người vẫn phải tham dự Thánh lễ trực tuyến hằng tuần. Dù sao chăng nữa, Chúa vẫn luôn đồng hành với mỗi người chúng ta qua đời sống cầu nguyện, qua các biến cố cuộc sống hằng ngày, kể cả qua các gian nan vất vả cuộc đời.

Qua các bài đọc hôm nay, chúng ta có thể thấy rõ một điều: sự yếu hèn của Thánh Phê-rô ngày trước cũng là sự yếu hèn của chúng ta hôm nay. Vừa ngay khi được ơn tuyên xưng đức tin tại xứ Xê-da-rê Phi-líp-phê, Thánh Phê-rô đã quay sang cản ngăn ân sủng của đức tin. Hai chi tiết đối nghịch nhau: “Si-mon Phê-rô thưa rằng: “Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”” (x. Mt 16, 16) và ít phút sau đó, “Phê-rô kéo Người lại mà can gián rằng: “Lạy Thầy, xin Chúa giúp Thầy khỏi điều đó. Thầy chẳng phải như vậy đâu”” (x. Mt 16, 22). Chỉ ngay lúc tuyên xưng Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa hằng sống, thì Thánh Phê-rô lại quay sang ngăn cản sứ mệnh cứu độ của Thầy mình. Và ngay sau đón nhận chương trình của Thiên Chúa qua việc tuyên tín nhờ sự mặc khải, thì quay sang suy tính dự định, và kế hoạch theo cách của con người như Chúa Giê-su đã trách Phê-rô “Hỡi Satan, hãy lui ra đàng sau Thầy, con làm cho Thầy vấp phạm, vì con chẳng hiểu biết những sự thuộc về Thiên Chúa, mà chỉ hiểu biết những sự thuộc về loài người” (x. Mt 16, 23). Trong đời sống hằng ngày, đặc biệt đời sống đức tin, lắm lúc chúng ta yếu hèn, lắm lúc chúng ta nghi ngờ Chúa ngay cả sau khi tuyên xưng đức tin của mình. Thậm chí, chúng ta vừa được lãnh nhận ơn hoà giải xong, thì trong tâm trí chúng ta lại tự hỏi: Chúa đã tha tội cho tôi chưa?, và lòng trở nên áy náy, muốn đi xưng tội với một cha khác. Nhiều lúc, trong giờ cầu nguyện, suy gẫm, đôi lần chúng ta không tín thác vào Chúa dù chỉ vụt qua tâm trí hoặc tư tưởng!

Thế nhưng, ơn Chúa lại cao trọng và vượt xa sự yếu đuối, hèn kém của chúng ta. Chúa biết rõ hơn ai hết, chúng ta là những con người mong manh, hay đổi thay, thất thường, dễ quy hướng về tội lỗi. Chính vì thấu hiểu chúng ta hơn cả bản thân chúng ta, nên mầu nhiệm Con Thiên Chúa nhập thế và nhập thể được diễn ra kỳ diệu, nhắc nhớ mỗi người chúng ta rằng: Thiên Chúa đã mặc lấy xác phàm, đã hạ mình tột cùng, đã hoá mình ra không, đã chịu hết mọi đau đớn, gian truân của kiếp người, để rồi mang con người trở về với tình trạng ân sủng ban đầu khi được Thiên Chúa tạo dựng. Chúa Giê-su biết rõ con người yếu đuối, kém cỏi của Phê-rô, nhưng vẫn đặt để ngài làm rường cột Hội Thánh của Người “Con là Đá, trên đá này Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và cửa địa ngục sẽ không thắng được” (x. Mt 16, 18). Phê-rô chỉ là phiến đá nhỏ nhoi, hèn yếu, bất xứng, nhưng nhờ vào công trình xây dựng của Thầy Giê-su chí thánh - là phiến đá thợ xây loại bỏ trở nên tảng đá góc tường - mà Hội Thánh của Thiên Chúa được trường tồn! Hơn nữa, Chúa Giê-su còn giao chìa khoá Nước Trời, quyền phán quyết tối thượng cho Phê-rô như lời tiên tri I-sai-ah trong bài đọc I “Ta sẽ để chìa khoá nhà Đavít trên vai nó: nó sẽ mở cửa và không ai đóng lại được; nó đóng cửa lại và không ai mở ra được” (x. Is 22, 22); cụ thể hơn như lời Người phán: “Thầy sẽ trao cho con chìa khoá nước trời: sự gì con cầm buộc dưới đất, trên trời cũng cầm buộc; và sự gì con cởi mở dưới đất, trên trời cũng cởi mở” (Mt 16, 19).

Chính vì ơn sủng Chúa cao vời, vượt xa sự bất xứng, tính yếu hèn của con người chúng ta, nên cách thức Thiên Chúa hoạt động, thực hiện chương trình của Người cũng trổi vượt như lời tiên tri I-sai-ah tuyên sấm “trời cao hơn đất chừng nào, thì đường lối của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy” (x. Is 55, 9). Con người chúng ta thường có những tiêu chí, tiêu chuẩn chọn nhân sự hay cộng tác viên làm việc với mình hoặc cho mình dựa trên trí tài đức. Tuy nhiên, cách thức Thiên Chúa trao sứ vụ cho một ai lại không dựa trên sự thành đạt, thành công, sự tài giỏi, tài năng, trí hiểu hay khôn ngoan thuần tuý của con người, mà hoàn toàn tuỳ thuộc vào yếu tố mà Thánh Phao-lô đã thốt lên trong thư gửi giáo đoàn Rô-ma “ôi thẳm sâu thay sự giàu có, thượng trí và thông biết của Thiên Chúa: sự phán quyết của Người làm sao hiểu được, và đường lối của Người làm sao dò được” (x. Rm 11, 33). Vì thế, mọi việc chúng ta sống - làm - đắc thủ đều “do Người, nhờ Người, và trong Người”, nói một cách rõ ràng hơn “muôn vật đều do Người mà có, nhờ Người tồn tại và quy hướng về Người” (Rm 11, 36). Do đó, cả cuộc đời của chúng ta, cả những ngày sống của chúng ta chỉ duy nhất tóm gọn nơi hai chữ tuy giản đơn nhưng ý nghĩa sâu thẳm, đó là ‘tạ ơn’, và tâm tình này được diễn tả một cách đầy đủ nhất trong Thánh lễ - nơi chính Chúa Giê-su vừa là chủ tế, vừa là của lễ hiến tế, vừa là bàn thờ thánh hiến dâng lên Thiên Chúa Cha lời tạ ơn một cách trọn vẹn, hoàn hảo nhất!

Giờ đây, chúng ta cùng dành ít phút thinh lặng trước nhan Thánh Chúa chẳng phải để cầu xin, mà chỉ ước ao dâng lên Người tấm lòng chân thành của một người con thơ:

Dù con yếu hèn đổi thay

Ơn Ngài trợ giúp chuyển lay tâm hồn

Dù con xao xuyến bồn chồn

Tình Ngài nuôi dưỡng, ôn tồn dìu đưa

Chọn con từ thuở ngàn xưa

Tuôn tràn ân sủng như mưa dạt dào. Amen!