CÁCH THỨC CHÚA GIÊSU LÀM CHO MỘT THỊ TRẤN TẦM THƯỜNG TRỞ THÀNH TRUNG TÂM THẾ GIỚI

Giáo hội cử hành tuần cuối mùa Giáng sinh với Lễ Chúa Hiển Linh. Các bài đọc Lời Chúa mời gọi chúng ta suy tư về cách thức mà Bêlem, nhờ Chúa Giêsu, từ một thị trấn tầm thường đã trở thành tâm điểm chú ý của thế giới (Mt 2, 5).

Có nhiều đối thủ cạnh tranh nhau về đặc quyền “trung tâm thế giới”. Các thành phố lớn với những truyền thống tri thức tầm cỡ như Alexandria và Athens đã khẳng định danh hiệu này, và thậm chí ngày nay, một thành phố như Boston cũng tự xưng là “trung tâm của vũ trụ”. Thậm chí tôi đã nghe những cư dân vùng Jocko, Montana xa xôi [vùng tây bắc Hoa Kỳ], kiêu hãnh về phong cảnh hùng vĩ tại đó với lời chào: “Chào mừng đến với Jocko, trung tâm của thế giới!”

Bản đồ cổ nhất về Đất Thánh còn tồn tại là nền “ghép mảnh” (mosaic) trong nhà thờ Thánh George ở Madaba, nước Jordan. Bản đồ này mô tả Giêrusalem là thành phố lớn nhất nằm ngay trung tâm Đất Thánh. Với lối tiếp cận khiêm tốn hơn, dựa theo những bản đồ cổ xưa khác, Đất Thánh được xem là trung tâm của thế giới vì các lục địa Á, Phi và Âu phân nhánh từ trung tâm nơi sinh ra của Chúa Kitô.

Qua các bài đọc Lời Chúa, Giáo hội giới thiệu hình ảnh của những người từ khắp nơi đến thờ phượng. Cuộc hành hương từ khắp địa cầu đến với vị hoàng tử mới sinh này cho thấy cả thế giới đang khao khát một nền công lý đích thực mà chỉ đấng được xức dầu mới có thể thực hiện (Tv 72,1-2). Bốn phương của thế giới này cũng có những đặc điểm nhất định làm cho câu chuyện thêm sinh động.

Phương Đông là nơi của tri thức. Các đạo sĩ là những nhà chiêm tinh và học giả xuất thân từ triều đình vương quốc Ba Tư (Mt 2,1-2). Qua nhiều thế kỷ, những nhà đạo sĩ này có đặc tính “vua chúa”. Điều này một phần là do những đoạn như Tv 72,10-22 nói đến các vị vua từ mọi nước đến chiêm ngưỡng và tôn vinh đấng được xức dầu.

Phương Tây biểu trưng cho thương mại, đặc biệt là nguyên liệu thô. Theo Tv 72,10, “Từ Tácsít và hải đảo xa xăm, hàng vương giả sẽ về triều cống”. Tácsít là một tham chiếu có tính thần thoại về vùng cực tây của châu Âu, có lẽ là một nơi giống như Tây Ban Nha ngày nay. Trong Kinh thánh, có đôi chỗ nói đến Tácsít, hay những con tàu của Tácsít. Chẳng hạn, những câu mở đầu trong sách Giôna, vị ngôn sứ miễn cưỡng tìm cách trốn tránh Đức Chúa bằng cách trốn sang Tácsít, ở hướng đối diện với thành phố Ninivê, nơi mà Đức Chúa sai ông đi rao giảng.

Phương Nam là nguồn cung cấp các mặt hàng xa xỉ như trầm hương và ngà voi. Các bài đọc Chúa nhật tuần này trích từ sách Isaia và Thánh vịnh 72 đề cập đến những người thờ phượng từ các vùng đất mà ngày nay là các quốc gia Yemen, Eritrea, Ethiopia và Somalia. Ngôn sứ Isaia nói về “Lạc đà từng đàn che rợp đất, lạc đà Mađian và Êpha: tất cả những người từ Sơva kéo đến, đều mang theo vàng với trầm hương, và loan truyền lời ca tụng Đức Chúa” (Is 60, 6). Trong khi đó, Tv 72,10 nói về “những vua Ảrập, Sơva, cũng đều tới tiến dâng lễ vật”.

Phương Bắc là quê hương của các nền văn minh cổ đại và quyền lực đế quốc. Tv 72,7-8 nói rằng tất cả mọi người sẽ bị cai trị, “Người làm bá chủ từ biển này qua biển nọ, từ Sông Cả đến tận cùng cõi đất”. “Dòng sông” này là sông Euphrates vĩ đại ở phía bắc chảy từ Thổ Nhĩ Kỳ qua Syria và xuống Irắc để gặp sông Tigris. Hai con sông lớn này đánh dấu ranh giới của vùng Lưỡng hà địa (Mesopotamia), cái nôi của nền văn minh vào thời đại Kinh thánh.

Theo quan điểm nhân loại, mỗi khu vực này đều quan trọng, nhưng với sự hiện diện của Chúa Kitô, chúng đều khao khát ơn cứu độ. Các Kitô hữu tiên khởi đã nhận ra niềm khao khát này là phổ quát, và dùng từ “công giáo” để diễn tả một thực tại bao trùm tất cả vốn mô tả một Giáo hội duy nhất, thánh thiện và tông truyền trong Kinh Tin kính.

Lễ Hiển linh là một cơ hội để nghiêm túc cởi mở tận căn với thế giới. Ngay cả khi thế giới đến với Chúa Giêsu, Giáo hội phải mở ra cho thế giới. Trong bài đọc II, thánh Phaolô viết: “Mầu nhiệm bấy giờ được mạc khải rằng, đó là: trong Đức Kitô Giêsu và nhờ Tin Mừng, các dân ngoại được cùng thừa kế gia nghiệp với người Do Thái, cùng làm thành một thân thể và cùng chia sẻ điều Thiên Chúa hứa” (Ep 3,5-6).

Các địa danh có sức mạnh thu hút mọi người. Chẳng hạn, tang lễ của Đức Bênêđictô XVI ở Rôma vừa qua đã thu hút sự chú ý của thế giới về cuộc đời phục vụ Chúa Kitô của ngài. Qua các bài đọc Lời Chúa, Giáo hội suy niệm cách thức mà một nơi chốn tầm thường như Bêlem đã thu hút cả thế giới đến với nó khi mặc khải sự hiện diện của Thiên Chúa nơi Hài Nhi Giêsu. Niềm khao khát được đến Bêlem này vẫn tiếp tục hôm nay trong niềm khao khát hòa bình và công lý mà Chúa Kitô ban cho tất cả những ai tìm kiếm Ngài.

CẦU NGUYỆN:

Điều gì làm cho quê hương chúng ta quan trọng?

Mảnh đất ấy có tặng phẩm gì để dâng cho Chúa Kitô?

Với tư cách cá nhân, chúng ta có thể dâng gì cho Chúa Kitô, Đấng ta tìm kiếm? Ngày nay, Giáo hội cần thực hiện bước cụ thể nào để mở ra với thế giới?

107.Địa chỉ của ông sao

(Suy niệm của Pm. Cao Huy Hoàng)

Hai cha con làm hang đá. Hữu xếp mấy bao xi-măng thành hình những khối đá. Cha xếp những khối đá vào…. Hữu ẵm Chúa Giêsu Hài Đồng đặt vào hang đá. “Con bò to to nầy, mầy nằm bên Chúa nhé, thở mạnh đi cho Chúa ấm. Trời lạnh lắm” Hữu nói. Mẹ nhìn cha con làm hang đá lấy làm vui. Mẹ nói: “Phải có sao lạ nữa chứ anh”. Hữu hỏi ngay: “Sao phải có vậy Mẹ? Sao gọi là Sao Lạ?”. Mẹ trả lời: “Phải có ngôi sao lạ, để dẫn đường người ta tới Belem mà thờ lạy Chúa, chứ con. Ai mà biết Chúa sinh ở chỗ tồi tàn đó”. Hữu: “À, thì ra!”.

Suy nghĩ và giải thích đơn sơ của người Mẹ, hẳn là không sai lạc giáo lý nếu cần dạy cho con. Vì quả thật, những đạo sĩ, theo Tin Mừng, hẳn cũng đã tìm đến Belem nhờ ánh sao lạ dẫn đường.

"Chúng tôi đã nhận thấy ngôi sao của Người ở Đông phương, và chúng tôi đến để triều bái Người". (Mt 2, 2).

Hai cha con làm ngôi sao lạ. Thấy mẹ không nói gì về sao “lạ”, người cha trò chuyện với mẹ con: “Con có biết những ông sao ở đâu không?” - “ở trên trời, ban đêm mới thấy”.

“Ồ! đúng rồi. Địa chỉ của ông sao chắc chắn là ở “tít trên cao”. Bầu trời đêm đông càng dễ thấy có rất nhiều ông sao. Ông sao nào cũng ở “tít trên cao”. Ông sao nào cũng sáng. Nhưng sáng tít trên cao!

Vậy mà, hôm Chúa sinh ra đời ở cánh đồng Belem, có một ông sao bỗng nhã hứng bất thần chiếu rọi xuống rất thấp, xuống cả một vùng thôn dã nghèo xác xơ, rét cùng cực, tuyết trắng mênh mông. Ông sao ấy chiếu dọi vào hang đá Belem tồi tàn. Nơi hang đá ấy, không có điện đèn chớp nháy hay ánh sáng của kinh thành hoa lệ đằng xa kia chiếu tới đâu. Nhưng ánh sáng của ông sao lạ làm rực lên ánh hào quang của Hài Nhi, con Thiên Chúa ra đời. Vâng, từ thuở tạo thiên lập địa, nay mới thấy có một ông sao như thế, không chỉ sáng tít trên cao, mà sáng từ tít trên cao sáng xuống cùng dưới thấp.

Mẹ hỏi: “Vậy thì mấy ông sao cũng có cá tính sao?”. Không, thiết tưởng, ông sao nào cũng là loài thụ tạo vô tri vô giác, cá tính gì! Nhưng ông sao này đang được điều khiển bởi quyền năng của Thiên Chúa trên cao. Ông đang làm điều Thiên Chúa muốn. Thế mới gọi ông là ngôi sao lạ!

Lạ, là vì ông sao này khác những ông sao khác. Ông chưa có tên trong danh mục các ông sao đã qua viễn vọng kính của các nhà chiêm tinh. Và ông cũng không làm việc thường ngày như những ông sao kia. Lạ, là vì ông không làm điều ông thích làm, thường làm, nhưng ông đang làm việc của Thiên Chúa bảo ông phải làm! Điều đó, Chúa hiểu rõ ông hơn ai hết. Lạ, là vì ông không ở tít trên cao. Lạ, là vì ông xuống rất thấp. Lạ, là vì ông dẫn người ta đến với Chúa”.

Vâng, ông sao lạ nằm trong kế hoạch của Thiên Chúa Cha, kế hoạch giới thiệu Chúa Con cho nhân loại, giới thiệu Đấng Cứu Thế ban ân sủng cho nhân loại.

Hài Nhi Giêsu trong kế hoạch của Thiên Chúa

Ông Sao Lạ kia xuất hiện, rồi biến đi, nhường chỗ cho hào quang Chúa Hài Nhi Giêsu đang hiển linh như nguồn ánh sáng mới cho nhân loại, Chúa Giêsu tỏ mình và tỏ tình Chúa Cha cho nhân loại.

Nếu ánh sáng đầu tiên cực kỳ huyền diệu của ngày sáng tạo vũ trụ đã bị bóng tối tội lỗi bao trùm, thì hôm nay ánh sáng mới đã đến, ánh sáng cứu độ. Ánh sáng từ trời cao xuất hiện từ Gia-cóp, vương quyền của Thiên Chúa đã đâm chồi từ Israel. Ánh sáng mới ấy là Hài Nhi Giêsu. Ánh sáng tít trên cao chấp nhận xuống cùng dưới thấp để xua tan bóng đêm tội lỗi. Thiết nghĩ, không thể đặt giả thuyết rằng nếu ông sao kia không chịu chiếu sáng xuống một miền Belem thấp kém, không tên tuổi, liệu có ai đã biết đến Tin Mừng cả thể cho nhân loại: Đấng Cứu Tinh đã ra đời. Vì rằng, ngay trong chương trình của Thiên Chúa, ánh sao kia cũng đã được nhắc đến cách long trọng, và nhắc đến cả sứ vụ được giao phó. “Một vì sao xuất hiện từ Gia-cóp, một vương trượng trỗi dậy từ Ít-ra-en”(Ds 24, 17). Ánh sao ấy chính là Con Thiên Chúa Giáng Sinh.

Mỗi tín hữu trong kế hoạch của Thiên Chúa

Chúa Giêsu nói: "Chính anh em là ánh sáng cho trần gian. Một thành xây trên núi không tài nào che giấu được. Cũng chẳng có ai thắp đèn rồi lại để dưới cái thùng, nhưng đặt trên đế, và đèn soi chiếu cho mọi người trong nhà. Cũng vậy, ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời. (Mt 5, 14-16)

Thánh Phaolô nhận ra vai trò của chính mình và của mỗi tín hữu, trong kế hoạch của Thiên Chúa, khi đã tiếp nhận ánh sáng cứu rỗi của Thiên Chúa, cũng phải làm ông sao lạ dẫn đường thiên hạ đến với Chúa. Ngài nói: “Hẳn anh em đã được nghe biết về kế hoạch ân sủng mà Thiên Chúa đã uỷ thác cho tôi, liên quan đến anh em. Người đã mặc khải để tôi được biết mầu nhiệm Đức Ki-tô” (Eph 3,2-3). Hoặc, một nơi khác, ngài nói rõ hơn: “Anh em hãy làm mọi việc mà đừng kêu ca hay phản kháng. Như thế, anh em sẽ trở nên trong sạch, không ai chê trách được điều gì, và sẽ trở nên những người con vẹn toàn của Thiên Chúa, giữa một thế hệ gian tà, sa đoạ. Giữa thế hệ đó, anh em phải chiếu sáng như những vì sao” (Philip 2,14-15).

“Kế hoạch ân sủng mà Thiên Chúa ủy thác” cho mỗi người, hẳn là giới thiệu ơn cứu rỗi cho con người, dẫn đường cho con người đến với Chúa. Mỗi người là một ông sao lạ. Ông sao lạ không ở tít trên cao, nhưng ông sao lạ xuống cùng dưới thấp….

Theo dõi những bản tin Giáo Hội Việt Nam Mùa Giáng Sinh năm nay, chúng ta thật vui mừng, vì có những ông sao ở tít trên cao xuống đến tận vùng sâu vùng xa chiếu giãi ánh sáng Tin Mừng Giáng Sinh đến cho người bần cùng giá lạnh. Niềm vui vô biên của người H’mong, Tây Bắc được ông sao dung dăng dung dẻ với bầy trẻ sơn cước. Nỗi sung sướng của người Mường Cắt, Hòa Bình thấy Chúa đến gần hơn. Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Tây Nguyên, miệt vườn châu thổ… đâu đâu cũng có ánh sáng của những ông sao lạ không còn sáng tít trên cao, nhưng rất gần, sáng rất thấp. Vâng, có những ông sao xuống miền xuôi, cũng có ông sao lên mạn ngược, ông đến với biển, ông về với rừng, ông xuống với người kinh, ông lên người Dân Tộc…

Làm thân ông sao lạ lại là một niềm vui cho mình cho đời. Ấy vậy, cũng có những ông sao lạ không chỉ xuống thấp mà còn chạy lao xao khắp thành phố Sài Gòn. Có ông xoẹt qua nhà cô bé xa quê bán bắp nướng, khoai luộc, ông gửi một món quà, một nụ cười, một niềm vui, không quên lời chúc giáng sinh và niềm hy vọng an bình Chúa Giêsu mến tặng. Rồi tranh thủ xoẹt qua khu ổ chuột còn gần chục người nghèo đang đánh bài tiến lên ăn kẹo giết nỗi sầu đời cho đêm mau qua ngày mau tới. Có ông sao lạ đua xe cho kịp giờ để gửi một phần bánh giáng sinh nho nhỏ cho ông bà bán vé số dưới gầm cầu Sài gòn, sợ ông bà ngủ sớm, ngủ đói! … Nhờ những ông sao lạ, người mù bỗng thấy, người điếc bỗng nghe, người què quặt tật nguyền bỗng quên mình tật nguyền què quặt. Mùa Giáng Sinh đầy những ánh sao báo tin mừng của những ông sao lạ. Mùa Giáng Sinh rộn ràng yêu thương và niềm vui.

Đêm 19/12, tôi được Cha Hữu An mời tham dự đêm “Rộn ràng Noel” ở GX Kim Ngọc. Trên sân khấu, các ngôi sao ca nhạc Công Giáo đang rộn ràng những ca khúc Noel “hát cho vui đời và hát cho đời vui” của GM. Ns Thông Vi Vu. Ngồi ghế trước, ngoái lại đằng sau, người xem đông quá, tôi bỏ ghế, làm một vòng về phía khán giả. Đông đến tận ngoài đường quốc lộ. Già trẻ trai gái không thiếu. Nhưng đa số là lương dân. Họ đơn giản lắm. Tôi chào một cụ ông:

- “Chào cụ, có vui không”.

- “Vui lắm chú à. Lễ Noel hay thật. Tui không nghĩ là ông thượng tọa đạo Chúa có thể xuống hát chơi vui vẻ với mọi người như thế đâu. Chưa bao giờ tui thấy”.

- “Ông thích không?”

- “Có chứ. Tui thích nhất là ông thượng tọa Chúa hát với lũ nhỏ cái gì mà tít trên cao, tít trên cao”

- “À, tít trên cao, có ông sao sáng đẹp biết bao, ngọt ngào, ông loan báo mùa Noel nay đã về đây…”

- “Đúng rồi, đúng rồi, có gì mà đôi má, xinh quá nữa đó”

- “Dạ, Ôi xinh quá là xinh đôi má. Đỏ hây hây tựa cánh hoa đào. Ôi thương quá là thương hang đá. Chúa từ trời sinh ra”

- “Tự hồi cha sinh mẹ đẻ đến giờ, tôi cứ nghĩ là mấy ông thượng tọa Chúa ở xa lắm chứ. Dễ gì mà gặp được mấy ổng. Không dè, gần gũi quá”….

Gặp mấy anh chị thanh niên đang chăm chú vào màn chiếu trước nhà thờ: “Nhạc Chúa hay hơn nhạc đời rồi anh, êm đềm trữ tình lắm. Nhạc trẻ hay, dân ca hay, múa cũng hay. Nhưng khúc đồng dao ông Cha hát với đám con nít, hay ể! Chúa xuống gần hơn trước rồi”

…..

Địa chỉ của ông sao đã chuyển từ tít trên cao, xuống cùng dưới thấp.

Lễ Hiển Linh mời gọi chúng ta một lần nữa xác nhận Chúa Giêsu là ánh sáng mới, ánh sáng cứu độ, đã từ trời xuống; đồng thời cũng nhắc nhớ mỗi người làm một ông sao. Một ông sao lạ, không ở tít trên cao, nhưng xuống cùng mọi người để chia sẻ niềm vui cứu độ.

Lạy Chúa, con xin tạ ơn Chúa vì mùa Giáng Sinh Năm Thánh Hai Ngàn Mười của Giáo Hội Việt Nam, Chúa đã đến gần hơn với bao tâm hồn dân Việt. Xin giúp mỗi chúng con tiếp tục làm ánh sao chịu thương chịu khó sà thấp đời mình xuống, để đem ánh sáng Chúa cho mọi người, nhất là những người đau khổ bần hàn, bạn chí thiết của Hài Đồng Giêsu, Con Chúa. Amen.