ĐẤNG BẢO TRỢ

(Suy niệm của ĐGM. Giuse Vũ Văn Thiên)

Một câu chuyện vui kể lại, có anh thanh niên đang học giáo lý dự tòng, khi học kinh Chúa Thánh Thần, anh học mãi mà không thuộc. Khó nhất là nhiều lần cứ lặp đi lặp lại “Chúa Thánh Thần xuống… Chúa Thánh Thần lại xuống….”. Anh sốt ruột nói với bà xơ dạy giáo lý: “Sao không thấy Chúa Thánh Thần lên mà thấy cứ xuống hoài?” Bà xơ trả lời: “Nếu Chúa Thánh Thần mà lên thì thế giới này sẽ bị hủy diệt còn ghê gớm hơn là bom nguyên tử!”

Kinh Chúa Thánh Thần nhắc lại một biến cố quan trọng trong lịch sử cứu độ: đó là ngày lễ Ngũ Tuần, khi Chúa Thánh Thần đến để canh tân Giáo Hội. Kể từ ngày ấy, Chúa Thánh Thần luôn hiện diện để nâng đỡ và bảo trợ Giáo Hội. Sở dĩ người tín hữu cầu xin Chúa Thánh Thần, vì họ xác tín rằng, mọi hoạt động, nếu muốn thành công, cần có ơn của Chúa Thánh Thần, vì Ngài là Đấng Bảo trợ.

“Thày sẽ sai Đấng Bao trợ đến với anh em” (x.Ga 16, 7). Chúa Thánh Thần đã đến để quy tụ nhóm các môn đệ đang hoang mang sợ hãi, biến đổi lòng họ và làm cho họ trở thành những nhân chứng trung kiên của Đấng Phục Sinh.

Lịch sử Giáo Hội, nhất là mở miền Bắc Việt Nam, chứng minh sức mạnh kỳ diệu của Chúa Thánh Thần. Trong những năm tháng khó khăn, thiếu vắng linh mục, không có lớp giáo lý, không có những hoạt động tông đồ, nhưng Chúa Thánh Thần vẫn âm tham hoạt động. Ngài tác động nơi những ông trùm, bà quản, văn hóa rất khiêm tốn, nhưng lại mạnh mẽ lạ thường. Lý lẽ của họ rất đơn giản mà mang tính thuyết phục. Kiến thức của họ rất sơ sài mà lại là nền tảng cho một đức tin chắc chắn. Có những cụ ông cụ bà đạo đức thánh thiện truyền lại đức tin cho con cháu chỉ bằng những lời kinh đơn sơ. Nhờ những “chứng nhân đức tin” này mà biết bao ngôi thánh đường được gìn giữ, biết bao cộng đoan đức tin được duy trì, tồn tại ….. Chúa Thánh Thần hoạt động nơi người tín hữu và ban cho họ sức mạnh, soi sáng cho họ biết những gì cần phải làm. Giáo Hội tồn tại là nhờ sức mạnh của Chúa Thánh Thần, thông qua những con người bình dân và trung tín ấy. Là Đấng Bảo trợ, Chúa Thánh Thần luôn hướng dẫn và làm cho Giáo Hội phát triển.

Và hôm nay, hai mươi thế kỷ sau sự kiện Ngũ Tuần, Ngôi Ba Thiên Chúa vẫn đang từng giờ từng phút bảo trơ Giáo Hội và làm cho Giáo Hội sống. Cũng như Chúa Thánh Thần luôn làm cho vũ trụ được sống, Ngài cũng luôn luôn thông truyền sức sống siêu nhiên cho Giáo Hội “Ngài rút hơi thở chúng đi, chúng chết ngay, và chúng trở về chỗ tro bụi của mình. Nếu Ngài gởi hơi thở tới, chúng được tạo thành, và Ngài canh tân bộ mặt trái đất” (Tv 103,29). Nếu một ngày nào đó, không có ơn Chúa Thánh Thần nâng đỡ, Giáo Hội sẽ trở thành xác không hồn. Chính Chúa Thánh Thần làm cho Giáo Hội của Chúa Ki-tô lan tỏa một vẻ đẹp diệu kỳ. Vẻ đẹp ấy thể hiện qua tình hiệp nhất giữa các tín hữu, qua sức mạnh của đức tin, qua tính linh thiêng của những nghi thức phụng vụ. Chúa Thánh Thần còn làm cho vẻ đẹp Giáo Hội rạng ngời nơi khuôn mặt và cuộc đời các tín hữu, giúp họ dấn thân hy sinh, kiên vững trung thành sống chết vì Chúa.

Sách Giáo lý của Giáo Hội công giáo đã liệt kê những biểu tượng chỉ Chúa Thánh Thần như: nước, sự xức dầu, lửa, áng mây và ánh sáng, dấu ấn, bàn tay, ngón tay, chim bồ câu. Tất cả những biểu tượng trên diễn tả những nhu cầu cần thiết để con người có thể sống trên trần gian. Thế gian sẽ vắng bóng sự sống nếu không có Chúa Thánh Thần. Cuộc sống con người sẽ mất định hướng nếu không có Chúa Thánh Thần.

Ca Tiếp liên của phụng vụ hôm nay cũng diễn tả những hoạt động đa dạng của Ngôi Ba Thiên Chúa. Ngài luôn thực thi sứ mạng “bảo trợ” trong suốt đời sống con người và đời sống đức tin “Nếu không có Chúa hộ phù, trong con người còn chi thanh khiết?”.

Nhờ sự bảo trợ của Chúa Thánh Thần mà các tín hữu được liên kết với nhau trong tình hiệp thông. “Tất cả chúng ta đã lãnh nhận cùng một Thần Khí duy nhất là Thánh Thần, nên một cách nào đó chúng ta được kết hợp với nhau và với Thiên Chúa. Mặc dầu chúng ta nhiều người và mặc dầu Đưc Ki-tô đã làm cho Thần Khí của chúa Cha và của Người cư ngụ trong mỗi người chúng ta” (thánh Cyrillô thành Alexandria). Bài đọc I và bài đọc II trong Phụng vụ đều diễn tả vai trò của Chúa Thánh Thần là Đấng liên kết moi tín hữu nên một. Lễ Ngũ Tuần hàn gắn những chia rẽ đổ vỡ của thời Ba-ben trong Cựu ước. Nhờ tác động của Chúa Thánh Thần, Giáo Hội sống động như một thân thể, gồm nhiều chi thể khác nhau, nhưng cùng chung một sự sống.

Việc nhận lãnh Chúa Thánh Thần giúp người tín hữu thực hiện được biết bao điều kỳ diệu. Khi Chúa Giêsu đã ban Thánh Thần cho các môn đệ, Người cũng ủy thác cho các ông quyền tha tội và cầm buộc và biết bao quyền năng khác, đến nỗi các ông có thể làm được phép lạ, như chính Chúa Giêsu đã làm. Khi chúng ta được tràn đầy ơn Chúa Thánh Thần, chúng ta sẽ thực hiện được những “phép lạ” trong cuộc sống, đó là vượt lên sự chết, canh tân đổi mới cuộc đời để sống cuộc sống mới.

Lạy Chúa Thánh Thần, xin hãy đến canh tân cõi lòng chúng con. Xin soi sáng cho chúng con và mọi người trong thế giới hôm nay, để hết thảy cùng chung tay xây dựng một thế giới an bình hạnh phúc. Amen.

14.“Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”

(Suy niệm của Lm Giuse Nguyễn Văn Lộc)

Nơi Ba Ngôi Thiên Chúa, nếu chúng ta có thể dễ dàng hình dung ra “khuôn mặt” của Chúa Cha và Chúa Con, nhờ lời nói và ngôi vị của Đức Giê-su, thì dường như chúng ta không thể hình dung ra “khuôn mặt” của Ngôi Ba Thiên Chúa, nghĩa là khuôn mặt của Chúa Thánh Thần. Vì thế có người nói, Thánh Thần không có “khuôn mặt”. Thực vậy, Lời Chúa trong các bài đọc của Thánh Lễ hôm nay đều nói về Thánh Thần bằng những hình ảnh rất đa dạng và năng động:

* Trước hết, trong bài Tin Mừng theo thánh Gioan, Thánh Thần được ban từ hơi thở của Đức Ki-tô phục sinh: “Người thổi hơi vào các ông và bảo: Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần.”

* Trong bài Tin Mừng cũng theo thánh Gioan của Thánh Lễ Vọng Chúa Thánh Thần hiện xuống, Đức Giê-su còn dùng hình ảnh nước để nói về Thánh Thần: “Ai khát, hãy đến với tôi, ai tin vào tôi, hãy đến mà uống! Như Kinh Thánh đã nói: “Từ lòng Người, sẽ tuôn chảy những dòng nước hằng sống”“ ; và thánh sử Gioan giải thích: “Đức Giê-su muốn nói về Thần Khí mà những kẻ tin vào Người sẽ lãnh nhận” (Ga 7, 38-39)

* Và theo bài đọc 1, trích sách Công Vụ Tông Đồ, Thánh Thần đến ngang qua tiếng gió mạnh và dưới những hình lưỡi, giống như lưỡi lửa tản ra đậu xuống từng người một.

* * *

Do đó, thay vì dừng lại ở việc tìm biết, nói hay giảng giải về Thánh Thần, Ngôi Ba Thiên Chúa, chúng ta được mời gọi mở lòng ra, dành chỗ cho Chúa Thánh Thần ngự đến, để Người hoạt động trong tâm hồn chúng ta như một năng động đến từ Chúa Cha và Chúa Con, thay vì để cho những năng động khác chi phối chúng ta ; nhờ đó tâm hồn chúng ta sẽ trở thành “thiêng liêng”, nghĩa là thuộc về Thiên Chúa, như Đức Giê-su Ki-tô.

Vì vậy, chúng ta có thể nói: Thánh Thần không có “khuôn mặt” nhưng Người làm cho chúng ta có “khuôn mặt” của con Thiên Chúa, theo khuôn mẫu của Đức Giê-su Ki-tô, Người Con duy nhất và chí ái của Thiên Chúa Cha.

1. Thánh Thần và ơn bình an

Sau khi Đức Ki-tô phục sinh, vào ngày thứ nhất trong tuần, các môn đệ đang ở trong tâm trạng sợ hãi. Vì thế, ơn đầu tiên mà Đấng Phục Sinh muốn thông truyền cho các môn đệ là ơn bình an: “Bình an cho anh em!” Bình an của sự sống mới, nhưng Chúa lại muốn thông truyền cho các môn đệ và cho chúng ta ngay trong sự sống đầy thách đố này; bởi lẽ chính Ngài đã sống ơn bình an này ngay trong cuộc Thương Khó đầy nhọc nhằn và đau đớn.

Chắc chắn chúng ta cũng đã trải qua những hoàn cảnh như thế, và có kinh nghiệm về sự viếng thăm của Đức Ki-tô phục sinh, ngang qua Lời của Ngài. Đức Ki-tô phục sinh “viếng thăm”, “đi ngang qua” những tình huống khác nhau như thế của những người thuộc về Ngài, của từng người chúng ta, của cả nhân loại. Xin cho chúng ta cũng nhận ra sự hiện diện sống động của Chúa trong cầu nguyện và trong ngày sống của chúng ta, và nhất là trong những thử thách làm chúng ta sợ hãi và đóng kín.

Như tất cả các lần hiện ra khác, Chúa luôn luôn cho thấy mình chính là Người đã bị đóng đinh: “Người cho các ông xem tay và cạnh sườn”. Điều này cho thấy:

Sự sống mới phát xuất từ con đường Thập Giá. Như thế, tất cả, dù là thử thách, đau khổ, tội lỗi, bệnh tật và sự chết, đều trở thành đường đi dẫn đến niềm vui Phục Sinh.

* Đức Ki-tô chịu đóng đinh và Đức Ki-tô phục sinh vừa rất khác, khiến cho những người đã từng sống với ngài không nhận ra, nhưng vẫn là một.

* Tuy Ngài đã đi vào sự sống mới, nhưng tất cả những gì đến từ cuộc Thương Khó, mãi mãi gắn bó với ngôi vị của Ngài. Đó chính là để chúng ta đừng bao giờ nghi ngờ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Chúa.

* * *

Hãy xin Chúa ban cho chúng ta ơn bình an và niềm vui, không chỉ vì Đức Ki-tô đi vào sự sống mới, nhưng còn là vì, mầu nhiệm Phục Sinh của Chúa có liên quan sâu xa đến cuộc đời và hành trình ơn gọi của chúng ta: tất cả, dù là thử thách, đau khổ, tội lỗi, bệnh tật và sự chết, đều trở thành đường đi dẫn đến niềm vui Phục Sinh, và sự sống Phục Sinh đã được gieo và sinh hoa kết quả ngay hôm nay.

Đức Ki-tô phục sinh lại ban ơn bình an một lần nữa cho các môn đệ, trước khi trao sứ mạng và sai đi: “Bình an cho anh em! Như Chúa Cha đã sai thầy, thì thầy cũng sai anh em”. Nói xong, Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần”. Như thế, ơn huệ Thánh Thần đến từ hơi thở của Đức Ki-tô phục sinh ; và Thánh Thần làm cho chúng ta sống bằng hơi thở của Đức Ki-tô phục sinh, nghĩa là sống sự sống mới của Ngài. Thánh Thần làm cho sức sống mới của Đức Ki-tô bừng lên như ngọn lửa, như không thiêu rụi hay hủy diệt, nơi các môn đệ, để họ có thể sống ơn gọi và sứ mạng đến cùng trong bình an. Trong tương lai đầy thách đố của ơn gọi và của sứ vụ, các môn đệ và chúng ta cũng vậy, cần Thánh Thần thông truyền ơn bình an của Đức Ki-tô phục sinh biết bao.

 2. Thánh Thần làm cho nói “các thứ tiếng”

Theo sách Công Vụ Tông Đồ, Thánh Thần làm cho người ta nói được các thứ tiếng. Nếu vậy thì hay quá, bởi vì chúng ta quá vất vả khi phải học ngoại ngữ: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật, tiếng Hoa… Tuy nhiên, nếu chúng ta đọc kĩ trình thuật của sách Công Vụ Tông Đồ, thì chúng ta sẽ nhận ra rằng, đó không phải là sự kiện các tông đồ nói giỏi ngoại ngữ nhờ ơn Chúa Thánh Thần, nhưng đó là một kinh nghiệm thiêng liêng: Thánh Thần làm cho chúng ta hiểu nhau, làm cho chúng ta trở nên một, dù chúng ta là ai, dù chúng ta có khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, nguồn gốc, giới tính, tính tình, tài năng, ngoại hình… như thánh Phao-lô nói: “Thật thế, tất cả chúng ta, dầu là Do-thái hay Hy-lạp, nô lệ hay tự do, chúng ta đều đã chịu phép rửa trong cùng một Thần Khí để trở nên một thân thể.”

Xưa kia, trong biến cố tháp Babel, loài người không còn hiểu nhau, chia rẽ nhau, vì mỗi người, mỗi dân tộc đều đầy tham vọng, qui về mình, thay vì qui về Thiên Chúa, thì với ơn huệ Thánh Thần, loài người chúng ta lại đến được với nhau, sống huynh đệ với nhau và hiểu được nhau ở chiều sâu. Và đây là một kinh nghiệm thiêng liêng của đức tin, vượt xa chuyện nói giỏi ngoại ngữ. Trong các diễn đàn quốc tế, ai cũng nói được ngoại ngữ, nhưng đâu có tự động xây dựng được sự hiệp nhất đâu ?

Vậy điều gì làm cho loài người chúng ta, mỗi người chúng ta, tuy khác biệt, nhưng hiểu được nhau và hiệp nhất với nhau, nếu không phải là ra khỏi mình để “loan báo những kì công của Thiên Chúa” (Cv 2, 11) và đón nhận Đức Ki-tô vào lòng mình, vào cuộc đời mình, như Thánh Phaolo nói: “không ai có thể nói rằng: Đức Giê-su là Chúa, nếu người ấy không ở trong Thần Khí.”

Và điều gì làm cho chúng ta trở nên một dưới tác động của Thánh Thần, nếu không phải là “ngôn ngữ tình yêu”, yêu mến Chúa và yêu mến nhau?

3. Thánh Thần và ơn tha thứ

Thánh Thần thông truyền sức sống mới của Đức Ki-tô phục sinh để chúng ta được bình an và nói được ngôn ngữ của tình yêu. Nhưng để có thể yêu mến nhau, chúng ta không thể không tha thứ cho nhau, đón nhận nhau, bao dung nhau và chấp nhận những khác biệt. Vì thế, trong bài Tin Mừng theo thánh Gioan, Đức Ki-tô ban Thánh Thần cho các Tông Đồ chính là để ban ơn tha thứ:

Người thổi hơi vào các ông và bảo: “Anh em hãy nhận lấy Thánh Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.

(c. 22-23)

Như thế, ơn huệ Thánh Thần được ban cho các tông đồ, chính là để tha thứ. Chúng ta không có chức thánh, nhưng vẫn có thể làm chứng về lòng thương xót của Chúa, bằng cách bao dung và tha thứ cho nhau, vì chính chúng ta đã được Chúa bao dung và tha thứ cách vô hạn và nhưng không, trong Đức Ki-tô chịu đóng đinh.

Xin Chúa Thánh Thần dẫn đưa chúng ta vào trong sự thật của Đức Ki-tô, và sự thật lớn nhất đó là: không có gì tách chúng ta ra khỏi lòng mến của Thiên Chúa được thể hiện nơi Đức Ki-tô. Như thế, Thánh Thần sẽ làm cho thành sự điều Chúa Cha và Đức Ki-tô ước ao, đó là chúng ta trở nên một, như Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần là một.

*  *  *

Thánh Thần không có “khuôn mặt”, nhưng mang lại cho chúng ta “khuôn mặt” của Thiên Chúa, Người làm cho chúng ta sống ơn gọi là “hình ảnh của Thiên Chúa”, nghĩa là trở nên con Thiên Chúa như Đức Giê-su Ki-tô và như thế, trở nên một như Thiên Chúa là một. Như chính Đức Ki-tô đã tha thiết cầu xin Thiên Chúa Cha trước khi bước vào hành trình Vượt Qua: “Xin cho họ nên một, như chúng ta là một.