BÀI GIẢNG TRÊN NÚI: HẠNH PHÚC THẬT-  Lm. Vũ Xuân Hạnh

Sống trên đời, ai cũng mong, cũng tìm hạnh hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc là gì, thì không phải ai cũng biết mà tìm. Vì thế, con người cứ mãi luẩn quẩn trong bất hạnh, vì đi tìm hạnh phúc, mà không “biết đâu là nguồn cội” hạnh phúc, làm sao mà tìm!

Nhìn vào thế giới, quan sát cuộc đời, chúng ta như những chiếc tàu mất phương hướng. Tưởng rằng giàu có là hạnh phúc, nhưng “người giàu cũng khóc”. Nghĩ rằng quyền cao chức trọng là hạnh phúc, nhưng “càng cao danh vọng, càng nhiều gian nan”. Ai là người có quyền để nói với chúng ta: theo tôi là gặp được hạnh phúc? Không một ai cả.

Chúa Giêsu là Đấng duy nhất đủ quyền năng và tình thương, Ngài giới thiệu cho chúng ta con đường và điều kiện để chiếm hữu hạnh phúc thật, hạnh phúc đời đời. Đó là Tám Mối Phúc. Các thánh mà hôm nay chúng ta mừng kính, là những đấng đã nghe và chọn lựa các mối phúc này, các ngài đã thành công. Các ngài là gương mẫu cho chúng ta để định hướng cuộc đời mình. Hạnh phúc không thể đến với ai xây dựng theo tiêu chuẩn thế gian, mà chỉ dành cho ai dám chọn lựa Phúc Thật theo Chúa Giêsu giới thiệu.

Có những vị thánh công nghiệp lẫy lừng cả nhân loại đều biết, nhưng có những vị lại nên thánh trong cách sống thanh thoát với của cải mau qua. “Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó”.

Có những vị mạnh mẽ để chịu chết vì bênh vực Đạo Chúa, nhưng cũng có vị sống giữa đời luôn nở nụ cười khả ái với mọi người chung quanh, không tranh chấp, đố kị. “Phúc cho ai hiền lành”. Chúng ta hãy suy niệm và chiêm ngắm các thánh đã theo những nẻo đường Phúc Thật mà Chúa Giêsu giới thiệu, dù rất âm thầm, nhưng các ngài đã thành công.

Lạy Chúa Giêsu, làm người, ai cũng khát khao được hạnh phúc, nhưng con người lại bị nhận chìm trong nỗi bất hạnh, vì không biết cội nguồn hạnh phúc ở đâu. Chúng con tìm hạnh phúc mau qua, bỏ đi hạnh phúc trường cửu. Chúng con tìm hạnh phúc thế trần, thay vì tìm hạnh phúc Nước Trời. Xin cho chúng con được khôn ngoan, biết chọn lựa hạnh phúc mà Chúa giới thiệu hôm nay. Amen.

LỄ CÁC THÁNH NAM NỮ

CÁC THÁNH TRÊN THIÊN ĐÀNG- Lm. Giuse Đinh Lập Liễm

Hôm nay Mẹ  Hội thánh hân hoan mừng các người con của mình  đã chiến thắng vẻ vang trong cuộc chiến ở trần gian nay đã được vinh hiển trên thiên đàng. Hội thánh mừng chung tất cả các người con của mình trong một ngày, vì trong lịch Phụng vụ, chúng ta mới mừng một số thánh  được tôn phong trên bàn thờ, trong khi đó còn biết bao vị thánh âm thần khác không được nhắc tới mà sách Khải huyền mô tả :”Một đoàn người thật đông không tài nào đếm nổi, thuộc mọi nước mọi dân, mọi chi tộc và ngôn ngữ” (Kh 7,9).

I). CÁC THÁNH TRÊN THIÊN ĐÀNG 

Các thánh là ai ?

Đọc Thánh Kinh chúng ta thấy Thiên Chúa đã cao giọng hứa cùng ông Abraham và ông Mai sen rằng :”Ta sẽ làm cho dòng dõi ngươi đông đúc như sao trên trời” (St 22,17; Xh 27,13). Lời hứa ấy cũng trùng hợp với thị kiến của thánh Gioan tông đồ :”Tôi thấy một đoàn người thật đông không tài nào đếm nổi, thuộc mọi dân, mọi chi tộc, mọi nước và mọi ngôn ngữ. Họ đứng trước ngai và trước Con Chiên, mình mặc áo trắng, tay cầm nhành lá tiên tuế “(Kh 7.9)

Họ là những người đã được nghĩa cùng Chúa, gồm đủ mọi dân nước trên thế giới, đủ mọi hạng người già trẻ lớn bé, mầu da, sang hèn, trong đó có cả những người thân yêu trong gia đình, trong họ hàng chúng ta.

Họ đã làm gì ? 

Họ không phải là những con người hoàn hảo, toàn thiện, không vướng mắc lầm lỗi, thiếu sót hay tật xấu nào. Họ không phải là những siêu nhân, họ chỉ là những con người bình thường như mọi người, nhưng nhờ ơn Chúa trợ lực, họ cố gắng tiến tới mẫu mực của mình là Đức Kitô, mỗi người theo những điều kiện riêng của mình.

Họ đã trải qua những cuộc chiến đấu nội tâm trường kỳ, những bước tiến đầy cam go thử thách. Có những thành công rực rỡ, mà cũng có những thất bại ê chề. Họ cố gắng sống tám mối phúc thật mà Chúa Giêsu đã rao giảng. Cuối cùng họ đã đạt tới đích là nhờ đã cố gắng liên lỉ và đã biết hợp tác với ơn Chúa một cách kiên cường.  Họ đã trung thành với Chúa cho đến hơi thở cuối cùng và họ đã được hưởng nhan thánh Chúa trên thiên đàng.

II). CHÚNG TA CÓ THỂ NÊN THÁNH KHÔNG ?

Nhiệm vụ phải nên thánh

Chúa kêu gọi mọi người nên thánh. Ngay từ Đạo Cũ, quen gọi là đạo ông Mai- sen, Thiên Chúa đã truyền cho họ phải nên thánh :”Các ngươi phải nên thánh vì Ta là Đấng thánh” (Lv 20,26).  Thế rồi trong đạo mới, Chúa Giêsu cũng căn dặn chúng ta :”Các con hãy nên trọn lành như Cha các con trên trời là Đấng trọn lành”(Mt 5,48).  Còn thánh Phaolô tóm tắt tất cả trong câu :”Thánh ý Thiên Chúa là  muốn cho anh em nên thánh” (Ep 1,4). Ngài con khuyên bảo thêm :”Anh em phải sống xứng đáng là các vị thánh”(Ep 5,3)

Nên thánh là điều có thể 

Chúa đã kêu gọi chúng ta phải nên thánh, việc mời gọi đó chứng  tỏ nên thánh là điều có thể. Trong phạm vi triết học, chúng ta có nguyên tắc bất hủ này :”Nemo ad impossibile tenetur” : không ai bị buộc làm điều không có thể làm.

Theo nguyên tắc này, nếu ta không nên thánh được, thời hoặc là Chúa không buộc, điều đó không đúng; hoặc là Chúa buộc vào cổ ta  một ách không thể vác được, điều đó trái với lòng lân mẫn và nhân hậu của Chúa, Đấng đã phán :”Ách của Ta thì êm ái và gánh của Ta thì nhẹ nhàng” (Mt 11,30). Điều đó còn trái với luân lý và phá hủy trách nhiệm, vì ta chỉ có trách nhiệm khi nào điều ta có thể làm mà lại không làm.

Nói tới việc nên thánh, nhiều người có thái độ hoài nghi hoặc an phận, họ cho rằng nên thánh là chuyện của các Linh mục, tu sĩ, những người có nhiều thời giờ, có nhiều điều kiện để nên thánh, còn giáo dân chúng tôi phải lo trăm công ngàn việc không có thời giờ để lo việc nên thánh.

Đó là một quan niệm sai lạc, bởi vì sự thánh thiện không phải là một lý tưởng dành riêng, một loại ngành chuyên nghiệp cấp cao, dân chúng đừng hòng mơ tưởng tới.  Quan niệm này có lẽ phát xuất từ một thực tế, đó là trong số những vị thánh được Giáo hội tuyên phong, thì con số giáo dân rất thấp so với các linh mục và tu sĩ. Hơn nữa,  có những thời người ta đề cao  tính chất phi thường và xuất chúng, thậm chí có lúc nhiều người thi đua nhau lập thành tích khổ chế. Rồi cùng với trí tưởng tượng, người ta đã thêu dệt thêm cho ly kỳ và hấp dẫn.

Còn một quan niệm sai lạc khác nữa coi việc xa lánh thế gian là điều kiện cốt yếu để nên thánh. Chúng ta thường nói : tu là cõi phúc, tình là giây oan, sự thánh thiện là cái gì thuộc về cá nhân, không dính dấp gì tới cuộc đời. Không phải thế, kinh Tiền tụng Thánh lễ hôm nay đã trả lời cho họ : Khi tuyên dương công trạng các ngài, Chúa biểu dương chính những ân sủng Ngài ban. Nghĩa là các thánh không phải là những siêu nhân, nhưng là những con người bình thường, được Chúa tuyển chọn và ban cho tham dự vào sự sống của Ba Ngôi, được Chúa giúp sức để sống một cuộc sống phù hợp với Tin Mừng. Công trạng của các ngài là một đón nhận và không cản trở ân huệ của Chúa.

Vì thế, “nên thánh” là điều có thể đối với hết mọi người, không trừ ai. Chính vì vậy thánh Augustinô dám nói :”Sao ông nọ bà kia nên thánh được, còn tôi thì lại không”.

III). NÊN THÁNH BẰNG CÁCH NÀO ?

Phải biết ước muốn mãnh liệt.

Nên thánh là việc rất dễ nhưng cũng rất khó, vì nó đòi hỏi chúng ta phải cố gắng liên tục, giống như con thuyền lội ngược dòng nước, ngơi tay chèo thì con thuyền sẽ lui.  Nên thánh là một cuộc chiến đấu trường kỳ, một ước muốn mãnh liệt, một ý chí cao.  Tây phương có câu ngạn ngữ :”Vouloir c’est pouvoir” : muốn là được, thì trong việc nên thánh, với ơn Chúa giúp nếu chúng ta muốn là chúng ta có thể nên thánh.

Chúng ta phải ước muốn mãnh liệt chứ không phải chì là mơ ước.  Muốn nghĩa là phải tiến tới hành động, phải thành công mới thôi. Thánh Phanxicô de Salê nghe tin phong thánh cho Phanxicô Xaviê, liền nói:”Đó là thánh Phanxicô thứ ba, tôi sẽ là Phanxicô thứ bốn”.  Quả vậy, bây giờ trong danh sách các hiển thánh, ngài là thánh Phanxicô thứ bốn.

Phải thắng được chính mình  

Muốn nên thánh thì phải thắng chính con người mình, phải làm chủ được nó, bắt nó phải theo một kỷ luật và hướng nó vào một mục đích cao đẹp. Nhưng muốn thắng được mình thì trước tiên phải biết mình, biết sở trường sở đoản của mình để tiến tới sự thánh thiện.

Như vậy, muốn nên thánh là phải làm chủ được mình. Muốn làm chủ được mình là phải thắng bản thân mình với tất cả những khuyết điểm, những thiếu sót của nó. Thắng được mình là một chuyện rất khó. Chính hoàng đế Napoléon đã  có kinh nghiệm này khi ông nói :”Thắng được cả Âu châu còn dễ hơn thắng được chính bản thân mình”.  Nên thánh thì phải biết những nết xấu để sửa, biết những cái hay, cái tốt để tập luyện hay dinh dưỡng.

Thánh Phaolô thúc giục tín hữu Êphêsô nên thánh bằng cách làm một cuộc cách mạng bản thân. Ngài nói :”Anh em hãy lột bỏ con người cũ, mặc lấy con người mới. Hãy để Thánh Thần Thiên Chúa canh tân đến tận tâm linh của anh em”(Ep 4,22-24).

Theo ý thánh Phaolô, chúng ta cần gột bỏ con người cũ tội lỗi mang đầy những tính hư nết xấu đang chi phối con người ta, làm cản bước tiến của ta, bắt ta làm nô lệ chúng, để chúng ta có thể tiến tới con người mới thánh thiện hơn.

Truyện : Thầy dòng dạy mãnh thú

Một buổi chiều, Bề trên nhà dòng kia hỏi một tu sĩ :

– Hôm nay con đã làm gì ?

Cũng như các ngày khác, tu sĩ trả lời :

– Thưa cha,  con rất bận bịu mà nguyên sức con không thể nào làm nổi, ngoài sự giúp đỡ của Chúa. Ngày nào con cũng phải coi hai con chim ưng, giữ hai con nai, kìm hãm hai con diều hâu đề rèn ý chí, thắng một con sấu, trị được con gấu và săn sóc cho một bệnh nhân.

Bề trên cười hỏi lại :

–  Con nói gì thế ? Những việc như thế làm gì có trong nhà Dòng ?

– Thưa cha, thật đúng như thế ! Hai con chim ưng tức là hai mắt của con, mà con phải giữ gìn luôn để khỏi nhìn những vật cấm. Hai con nai tức là hai chân mà con phải trông coi từng bước đi để nó khỏi đi vào con đường xấu. Hai con diều hâu tức là hai bàn tay, con phải luôn luôn bắt nó làm điều phải. Con sấu tức là cái lưỡi, con phải kìm hãm hằng ngày để khỏi nói những lời vô ích và thô bỉ. Con gấu tức là trái tim con, con phải trừng trị, để khỏi phải ích kỷ và khoe khoang. Còn bệnh nhân chính là thân thể con, con phải canh phòng ráo riết để cho nhục dục khỏi phải xâm nhập vào  (T. Toth, Chí khí người thanh niên, 1957, tr 53).

Nên thánh bằng cách nào ? 

Nên thánh là một điều cần thiết và có thể, nhưng cách nên thánh thì không ai giống ai, mỗi  người có một hoàn cảnh, mỗi người có một đường lối riêng.  Nhưng dù sao, đường lối nên thánh của ta là đường lối thông thường của nhiều người, không cầu kỳ khó khăn.

Tránh kiểu nên thánh đặc biệt.

Thời trước đây có một số người nên thánh bằng những phương pháp đặc biệt mà có lẽ chúng ta không học đòi được vì nó vượt quá sức ta. Ví dụ :

– Có người tự giam mình trong một nơi kín hằng mấy chục năm, chỉ sống nhờ vào lòng hảo tâm của dân chúng cung cấp cho ăn qua một lỗ hổng.

– Có người ẩn tu trong một ngôi mả hoang đào trên sườn núi, cạnh con sông hoặc mạch suối.

– Có một kiểu tu đặc độc đáo : Simong Cột leo lên cột đá cao dựng trên đỉnh chót vót để chiêm nghiệm huyền nhiệm thần linh và giảng dạy cho dân chúng suốt 37 năm trường. Vì thế người ta mới gọi là thánh Simong Cột.

– Noài ra, có một số người sống một đời khắc khổ như mang trên mình xiềng xích nặng làm cho khó đi đứng, mặc áo nhặm thường xuyên, hoặc đứng yên một chỗ không xê dịch, hoặc chỉ ăn hoa quả, không hề động đến thịt, cá, trứng; hoặc đặc biệt hơn chuyên ăn thịt ươn, cá thối.

Nên thánh theo cách thông thường .

* Theo thuyết Chính danh.

Trong chương trình giáo dục thời xưa, chúng ta thấy Đức Khổng Tử có thuyết “Chính danh” và thuyết này có thể áp dụng vào đường lối nên thánh của chúng ta. Thuyết ấy là :”Quân quân, thần thần, phụ phụ, tử tử”, nghĩa là vua phải sống cho ra vua, tôi phải xứng với bầy tôi, cha phải sống cho ra cha và con phải sống xứng phận làm con. Nếu ai cũng làm trọn trách nhiệm của mình trước mặt Chúa  một cách trọn hảo thì có thể là thánh rồi..

Ngoài ra,  thuyết chính danh cũng cần kèm theo với chương trinh giáo dục theo từng bậc : tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ.  Nhưng căn bản nhất vẫn là tu thân. Tu thân là sửa mình cho nên tốt, mà tu thân cần nhất phải được thực hiện ngay trong nhà mình, chứ không cần phải ở trong nhà Dòng, vào tu viện để tu thân :

Thứ nhất là tu tại gia,

Thứ nhì tu chợ, thứ ba tu chùa.

Phải chăng tu tại gia, làm thánh ở trong nhà, trong gia đình thì khó lắm ? Tại sao? Vì có những người đi ra khỏi nhà, ai cũng phải cảm phục về cách sống, về lối cư xử, về lời ăn tiếng nói của những người ấy. Thế nhưng khi về đến nhà thì những người trong nhà không sao chịu nổi lối sống của những người đó. Bởi ở trong gia đình mọi chân tướng đều được để lộ ra hết.

Nên thánh ở trong gia đình là một điều khó, nhưng đó là điều có thể và lại còn bắt buộc. Chúng ta có thể và còn phải trở thành một vị thánh, và trước hết là thánh nhân trong gia đình, không cần phải đi đâu.

Người giáo dân có thể nên thánh trong gia đình nếu vợ chồng biết thương yêu nhau, nhường nhịn nhau, chu toàn mọi nhiệm vụ của mình, cùng nhau xây dựng hạnh phúc cho gia đình và con cái, biết dưỡng dục con cái cho nên tốt… Chúng ta đã có gương sáng của một vài gia đình, trong đó cả vợ chồng được Giáo hội phong thánh.

Truyện : Vợ chồng được phong thánh

Chúa nhật, ngày 28/10/2001, Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II đã phong chân phước cho đôi vợ chồng đầu tiên là Luigi Maria Beltrane Quattrochi thành Rôma kết hôn được 50 năm và có 4 người con, một người con qua đời và 3 người còn sống. Hai con trai là linh mục Philipphê và Césare cùng đồng tế với Đức Giáo hoàng trong lễ phong chân phước cho cha mẹ họ, và một người con gái là Eurichetla. Đức Giáo hoàng đã ca tụng họ sống một đời thường rất phi thường. Ngài muốn nói rằng : sống trong đời đôi bạn gặp biết bao đau khổ, bao gian nan thử thách, họ cũng có thể làm thánh và giúp nhau làm thánh nữa.

Và vào ngày 19/10/2008, Giáo hội lại phong chân phước cho cha mẹ của thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu. Ông Louis Martin và bà Zélie Gúerin người Pháp. Cả hai đã từng có ý định đi tu, nhưng nhận thấy không có ơn gọi tu trì nên trở về và do sự quan phòng của Thiên Chúa họ đã kết hôn với nhau. Ông bà sống với nhau thật hạnh phúc và có 9 người con.  Chết mất 4 và còn 5 người con gái đều dâng mình cho Chúa và cô con gái út đã làm thánh lớn, đó là thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu.  Phong thánh cho cả hai ông bà, Giáo hội muốn đề cao ơn gọi nên thánh trong đời sống hôn nhân và gia đình. Dù gặp nhiều đau khổ và thử thách, nhất là giáo dục con cái, nhưng họ vẫn có thể làm thánh, nếu họ trông cậy vào ơn Chúa và chu toàn bổn phận hôn nhân vì mến Chúa.

* Đường thơ ấu thiêng liêng.

Thánh nữ Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã được tôn phong làm tiến sĩ Hội thánh, có lẽ vì thánh nữ đã khám phá ra một con đường nên thánh phù hợp với mọi người, nhất là trong thời đại chúng ta, đó là “đường thơ ấu thiêng liêng”.

Theo con đường này, nên thánh không cần phải làm những việc đại sự, phi thường hay kỳ diệu mà chỉ cần làm những việc nhỏ với một lòng mến lớn lao “Communia non communiter”.

Con đường thơ ấu thiêng liêng này không cần những việc hãm mình khác thường, không đặc sủng siêu nhiên, không có phương pháp cầu nguyện riêng, không bận rộn nhiếu công việc… nhưng có những điểm tích cực là làm việc với lòng mến cao độ, tín thác hoàn toàn trong tay Chúa, sống đơn sơ khiêm nhường như trẻ thơ và trung thành với các việc nhỏ mọn.

Nhờ con đường thơ ấu thiêng liêng này mà Têrêsa Hài Đồng Giêsu đã trở nên vĩ đại và trở nên phi thường trong những cái tầm thường.

Mừng lễ các thánh nam nữ hôm nay, chúng ta cảm tạ Chúa vì đã ban cho chúng ta mẫu gương sáng ngời của các thánh để khích lệ chúng ta trong việc nên thánh. Chúng ta quyết tâm phải nên thánh trong cuộc sống hằng ngày. Ngày nay chúng ta cần tới một sự thánh thiện tỏa rộng, một hình thức thánh thiện vừa bình dân, vừa gần gũi lại vừa có thể được thực hiện cho hết mọi người, thay vì một hình thức thánh thiện chọn lọc, dành riêng cho một thiểu số. Giáo Hội không phong thánh cốt để mà thờ, nhưng để tôn vinh Thiên Chúa, để khuyến khích chúng ta noi theo và bắt chước.